Hizmet Faturası ile Mal Faturası Arasındaki Farklar
Hizmet faturası mal faturası ayrımı; işlem türü, KDV, muhasebe kaydı, belge içeriği ve iade süreci üzerinden örneklerle açıklanıyor.
Hizmet faturası mal faturası ayrımındaki temel fark, belgenin bir iş veya edim için mi, teslim edilen somut bir ürün için mi düzenlendiğidir. Hizmet faturası danışmanlık, bakım ve taşıma gibi edimleri; mal faturası ise ürün teslimini belgelendirir. Vergi ve muhasebe kaydı da bu niteliğe göre belirlenir.
Hizmet faturası mal faturası ayrımındaki temel fark, belgenin bir iş veya edim için mi, teslim edilen somut bir ürün için mi düzenlendiğidir. Hizmet faturası danışmanlık, bakım ve taşıma gibi edimleri; mal faturası ise ürün teslimini belgelendirir. Vergi ve muhasebe kaydı da bu niteliğe göre belirlenir.
Bu rehber, işletme sahiplerinin, muhasebe çalışanlarının ve mali müşavir desteğiyle fatura düzenleyenlerin doğru belge içeriğini oluşturmasına yardımcı olur. KDV, stok, tevkifat, istisna, e-Fatura, e-Arşiv ve iade süreçlerinde hangi ayrıntıların kontrol edileceğini örneklerle açıklar.
Hizmet faturası mal faturası farkı nedir?
Hizmet faturası mal faturası farkı, işlemin sonucunda bir ürün teslim edilip edilmediğine göre belirlenir. Hizmet faturası, bir işin yapılmasını veya bir faydanın sağlanmasını belgeler. Mal faturası, mülkiyeti ya da zilyetliği alıcıya geçen ürünlerin teslimini gösterir.
Mal faturasında ürünün adı, miktarı, birimi ve birim fiyatı öne çıkar. Örneğin on adet toner, elli kilogram kahve veya üç adet ofis sandalyesi mal teslimidir. Ürün fiziksel olarak taşınabilir olmasa bile işlem niteliği ayrıca incelenmelidir.
Hizmet faturasında ise yapılan işin kapsamı ve dönemi önemlidir. Aylık bakım, yazılım danışmanlığı, reklam yönetimi, temizlik, eğitim, taşıma ve teknik servis hizmetleri buna örnek olabilir. Fatura, yalnızca ödeme yapıldığını değil, hangi edimin karşılığında ödeme alındığını göstermelidir.
Tek faturada mal ve hizmet birlikte bulunabilir. Örneğin klima satışı ile montajı ayrı satırlarda gösterilebilir. Ürün bedeli mal teslimini, montaj bedeli hizmet ifasını temsil eder. Bu ayrım, muhasebe kayıtlarının ve varsa özel vergi uygulamalarının doğru yapılmasını sağlar.
Faturanın başlığında hizmet veya mal kelimesinin bulunması tek başına yeterli değildir. Sözleşme, sipariş, teslim tutanağı, servis formu ve fatura satırları birlikte değerlendirilir. Yanlış sınıflandırma, stok kayıtlarında veya KDV hesaplamasında sonradan düzeltme ihtiyacı doğurabilir.
Uzman notu: Fatura başlığından önce sözleşmedeki edimi, teslim belgesini ve fatura satırlarının gerçek içeriğini kontrol edin.
Hangi işlemler hizmet faturası, hangileri mal faturası sayılır?
Hizmet faturası, bir işletmenin alıcıya iş gücü, uzmanlık, kullanım hakkı veya süreli bir faaliyet sunması karşılığında düzenlenir. Mal faturası ise belirli bir ürünün alıcıya teslim edildiği işlemlerde kullanılır. Sınıflandırma, işlemin ekonomik gerçekliğine göre yapılır.
Elektronik eşya, kırtasiye, gıda, yedek parça, mobilya ve ambalaj mal teslimine örnektir. Satıcı, ürünleri belirli miktar ve birimlerle faturalandırır. Sevk irsaliyesi, teslim tutanağı veya kargo kaydı, malın teslim edildiğini destekleyebilir.
Danışmanlık, proje yönetimi, mühendislik, bakım, onarım, taşıma, temizlik ve eğitim hizmet ifasına örnektir. Bu işlemlerde saat, gün, ay, proje veya iş paketi gibi ölçüler kullanılabilir. Hizmetin sonucu fiziksel bir ürün değil, yapılan faaliyet veya sağlanan faydadır.
Yazılım işlemlerinde sınıflandırma, lisansın ve sözleşmenin yapısına göre değişebilir. Hazır bir ürünün teslimi ile özel yazılım geliştirme hizmeti aynı şekilde değerlendirilmez. Dijital içerik, lisans, abonelik veya erişim hakkı için güncel vergi uygulaması ayrıca incelenmelidir.
Kurulum, montaj ve bakım içeren paketlerde kalemlerin ayrı gösterilmesi daha açıklayıcıdır. Satıcı ürün bedelini ve işçilik bedelini tek satırda birleştirirse işlemin gerçek kapsamı belirsizleşebilir. Sözleşmede ayrım varsa fatura satırlarında da bu ayrım korunmalıdır.
Bir işin içinde malzeme kullanılması, bütün işlemi otomatik olarak mal faturası yapmaz. Örneğin servis teknisyeni parça değiştirirken hem yedek parça hem işçilik sunabilir. Parçanın ve hizmetin bedeli, uygulanacak özel kurallar dikkate alınarak ayrı incelenmelidir.
Faturada hangi bilgiler hizmet ve mal ayrımını gösterir?
Faturadaki açıklama, miktar, birim, dönem ve teslim bilgileri hizmet ile mal ayrımını görünür kılar. Her iki fatura türünde de taraf bilgileri, fatura tarihi, seri veya sıra bilgisi, tutar ve vergi unsurları eksiksiz olmalıdır.
Mal faturasında ürünün ticari adı, model veya stok kodu, miktarı, ölçü birimi, birim fiyatı ve varsa sevk bilgisi yazılmalıdır. Ürünün yalnızca genel bir ifadeyle belirtilmesi, özellikle çok kalemli satışlarda teslim edilen malın tespitini zorlaştırır.
Hizmet faturasında hizmetin adı, kapsadığı dönem, proje veya iş tanımı, miktar ölçüsü ve bedeli açıklanmalıdır. Aylık bakım, üç saat danışmanlık veya belirli bir proje aşaması gibi ifadeler, yalnızca hizmet bedeli yazılmasından daha denetlenebilirdir.
| Kontrol alanı | Mal faturasında beklenen içerik | Hizmet faturasında beklenen içerik |
|---|---|---|
| İşlem açıklaması | Ürün adı, model veya stok tanımı yazılır. | Yapılan iş, proje veya hizmet türü açıklanır. |
| Miktar birimi | Adet, kilogram, metre veya litre gibi ölçüler kullanılır. | Saat, gün, ay, proje veya iş paketi kullanılabilir. |
| Teslim veya ifa | Sevk ve teslim bilgileriyle desteklenir. | Hizmet dönemi, tamamlanma veya rapor tarihi belirtilir. |
| Muhasebe etkisi | Stok ve satış maliyeti kayıtları gündeme gelebilir. | Gider, maliyet merkezi veya hizmet geliri kaydı yapılabilir. |
Yanlış: Danışmanlık bedeli yazıp hizmet dönemini ve kapsamını belirtmemek. Doğru: Şubat ayı satış danışmanlığı hizmeti ve sözleşmedeki kapsamı açıklamak. Fatura açıklaması, sözleşme ve raporlarla tutarlı olmalıdır.
Gelen belgelerde bu alanları kontrol etmek için gelen e-Fatura kontrol listesi kullanılabilir. Belgenin kabul edilmesi, açıklamadaki açık bir hatanın yok sayıldığı anlamına gelmez; tutarsızlık varsa satıcıdan düzeltme istenmelidir.
Hizmet ve mal faturasında KDV ne zaman hesaplanır?
Hizmet ve mal faturasında KDV, işlemin türü ile vergiyi doğuran olayın gerçekleşme koşullarına göre değerlendirilir. Faturanın hizmet veya mal olarak adlandırılması, tek başına KDV oranını ya da uygulanacak özel yöntemi belirlemez.
Mal teslimlerinde ürünün teslimi, hizmetlerde ise hizmetin ifası veya tamamlanan kısmı önem taşır. Fatura tarihi tek başına bütün olayları açıklamayabilir. Ön ödeme, kısmi ifa, dönemsel hizmet ve erken faturalama gibi durumlarda özel değerlendirme gerekebilir.
Mal teslimi gerçekleşmeden düzenlenen bir belge ile fiili teslim tarihi arasında fark varsa muhasebe ve vergi kayıtları ayrıca incelenmelidir. Hizmette de sözleşme dönemi, hakediş, tamamlanma raporu veya aşamalı ödeme koşulları fatura zamanını etkileyebilir.
KDV oranı, işlemin konusu ve güncel mevzuattaki sınıflandırmaya göre belirlenir. Aynı işletmenin sattığı ürünler farklı oranlara tabi olabilir. Aynı şekilde bazı hizmetler, genel uygulamadan farklı vergi düzenlemelerine konu olabilir.
Hizmet veya mal işlemi istisna kapsamında olabilir. İstisna varsa fatura üzerinde gerekli açıklama ve kod kullanılmalıdır. Kod seçimi işlem türüne göre yapıldığından, KDV istisnalı e-Fatura istisna kodları rehberindeki yöntem güncel GİB bilgileriyle birlikte incelenmelidir.
Vergi oranı, istisna ve vergiyi doğuran olay konusunda tereddüt varsa işlem tarihindeki GİB açıklamaları ile mali müşavirinizin değerlendirmesi esas alınmalıdır. Mevzuat değişebildiği için eski bir fatura örneği, yeni işlemin otomatik olarak doğru olduğunu göstermez.
Hizmet faturası ve mal faturası muhasebeye nasıl kaydedilir?
Mal faturası muhasebede genellikle stok, alış veya satış maliyeti ilişkisiyle; hizmet faturası ise gider, maliyet merkezi, gelir veya proje hesabı ilişkisiyle kaydedilir. Kesin kayıt, işletmenin hesap planına ve işlemin kullanım amacına göre yapılır.
İşletme satış amacıyla mal alıyorsa ürünün stok hareketi izlenir. Ürün satıldığında satış geliriyle birlikte ilgili maliyetin kaydı gündeme gelir. Tüketilmek üzere alınan malzemelerde ise kullanım amacı, stokta bekleme süresi ve işletme politikası farklı kayıt gerektirebilir.
Hizmet alımında stok hareketi çoğu zaman oluşmaz. Kira, danışmanlık, bakım, reklam veya dış kaynak işçilik gibi bedeller ilgili gider hesabına ya da proje maliyetine aktarılabilir. Hizmet, işletmenin ürettiği bir varlığın parçasıysa aktifleştirme değerlendirmesi gerekebilir.
Hizmet satan işletme gelirini, hizmetin ifa edildiği veya muhasebe politikası kapsamında hak edildiği döneme uygun şekilde izlemelidir. Dönemsel hizmetlerde tüm bedelin yanlış döneme kaydedilmesi, gelir ve gider karşılaştırmasını bozabilir.
Faturadaki işlem türü ile muhasebe hesabı arasında tutarlılık aranır. Mal faturası gibi kaydedilen bir danışmanlık belgesi stok raporlarını şişirebilir. Hizmet faturası gibi kaydedilen satılabilir ürün ise stok ve maliyet raporlarını eksik gösterebilir.
Fatura kayıtlarını sisteme aktarırken belge satırlarını, KDV tutarını, istisna veya tevkifat alanlarını kontrol edin. e-Fatura kayıtlarının muhasebe programına aktarılması sırasında otomatik eşleştirme kullanılsa bile örnek belgelerle doğrulama yapılmalıdır.
e-Fatura ve e-Arşiv açısından hizmet faturası ile mal faturası farklı mı?
e-Fatura ve e-Arşiv bakımından hizmet veya mal faturası için tamamen ayrı bir belge formu bulunmaz; ayrım, faturanın satırlarında ve işlem açıklamasında gösterilir. Elektronik belge türü, işlemin dijital düzenlenme ve iletilme yöntemini ifade eder.
e-Fatura kullanıcısına düzenlenen belgede alıcının elektronik posta kutusu ve sistem bilgileri doğru seçilmelidir. Mal veya hizmet ayrımı, alıcı seçiminin yerine geçmez. Alıcının statüsü ve tarafların e-belge kapsamı, hangi elektronik belgenin kullanılacağını etkileyebilir.
e-Arşiv fatura, e-Fatura sistemindeki kullanıcılar dışındaki alıcılara veya mevzuatın izin verdiği durumlara göre düzenlenebilir. Tüketici işlemlerinde fatura mı fiş mi sorusu ayrıca değerlendirilmelidir. Perakendede fatura ve fiş seçimi rehberi bu ayrım için pratik bir çerçeve sunar.
Elektronik faturada hizmet dönemi, proje adı, sipariş numarası, teslim bilgisi veya stok kodu gibi alanlar açıklamaya eklenebilir. Yazılımın zorunlu alanları doldurması, açıklama alanının gereksiz olduğu anlamına gelmez. Açıklama, işlemin sonradan anlaşılmasını sağlamalıdır.
e-Fatura veya e-Arşiv kullanılması, KDV istisnasını, tevkifatı veya muhasebe kaydını kendiliğinden belirlemez. Elektronik sistem yalnızca doğru verilerin uygun formatta iletilmesine yardımcı olur. Vergisel sınıflandırma, işlemin gerçek niteliğine göre yapılır.
e-Belge yükümlülükleri; sektör, mükellef türü, faaliyet, ciro ve güncel GİB düzenlemelerine göre değişebilir. Hangi belgenin kullanılacağı konusunda güncel GİB duyurusunu ve mali müşavirinizi kontrol edin; eski limit veya tarihlere göre işlem yapmayın.
Hizmet faturası ve mal faturasında fiyat, miktar ve dönem nasıl yazılır?
Mal faturasında fiyat ve miktar, teslim edilen ürünün ölçülebilir birimlerine göre; hizmet faturasında ise yapılan işin kapsamına ve dönemine göre yazılır. Her iki belgede de birim fiyat, miktar, ara toplam ve vergi hesapları birbiriyle uyumlu olmalıdır.
On iki adet ürün satılıyorsa miktar on iki, birim adet ve birim fiyat ürün başına tutar olmalıdır. Koli, paket veya kilogram kullanılıyorsa faturadaki birim ile sipariş ve teslim belgesi aynı anlamı taşımalıdır. Farklı birimlerin karıştırılması maliyet analizini bozar.
Hizmette aylık abonelik, saatlik danışmanlık veya tamamlanan proje aşaması ayrı bir ölçü oluşturabilir. Aylık hizmette başlangıç ve bitiş dönemi açıklanmalıdır. Birden fazla ayı kapsayan hizmet, tek satırda yazılacaksa dönem ve sözleşme referansı açıkça belirtilmelidir.
Kısmi hizmetlerde yalnızca tamamlanan bölüm faturalandırılabilir; ancak hakediş ve sözleşme şartları incelenmelidir. Projenin tamamı teslim edilmemişse faturanın bütün proje bedeli üzerinden düzenlenmesi, ifa zamanı ve gelir kaydı açısından sorun yaratabilir.
Dövizli işlemlerde hem döviz tutarı hem de gerekli TL karşılığı ve kullanılan kur bilgisi doğru gösterilmelidir. Mal veya hizmet ayrımı bu ihtiyacı değiştirmez. Dövizli e-Fatura düzenleme rehberindeki kur ve TL karşılığı adımları kontrol edilmelidir.
İndirim, nakliye, montaj, paketleme ve ek masraflar ayrı kalemlerse hangi işleme ait oldukları belirtilmelidir. Mal satışına bağlı taşıma ile bağımsız taşıma hizmeti aynı şekilde değerlendirilmeyebilir. Sözleşme ve sipariş yapısı, bu kalemlerin ayrımında yol gösterir.
İstisna ve tevkifat iki fatura türünü nasıl etkiler?
İstisna ve tevkifat, yalnızca hizmet faturalarına veya yalnızca mal faturalarına özgü değildir; uygulanıp uygulanmayacağı işlemin konusuna, taraflara ve güncel mevzuat koşullarına göre belirlenir. Fatura türü, değerlendirmede başlangıç noktasıdır fakat tek ölçüt değildir.
Mal satışında istisna uygulanabilen işlemler bulunabileceği gibi hizmetlerde de istisna hükümleri gündeme gelebilir. İstisna şartları oluşmadan yalnızca alıcının talebiyle kod seçilmez. İşlemin dayanağı, sözleşmesi ve gerekli belgeleri dosyada tutulmalıdır.
Tevkifat, belirli işlemlerde hesaplanan verginin bir bölümünün alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilmesini gerektirebilir. Hangi hizmet veya mal grubunda uygulanacağı, alıcının niteliği ve güncel düzenlemelerle birlikte değerlendirilmelidir.
Faturada tevkifat varsa matrah, hesaplanan KDV, tevkif edilen tutar ve tahsil edilecek tutar birbirinden ayrılmalıdır. Bu alanlardan birinin yanlış yazılması, alıcının kayıt ve beyan sürecini etkileyebilir. Satıcı ve alıcı belgeleri karşılaştırarak ilerlemelidir.
İstisna kodu seçerken yalnızca açıklamanın benzer görünmesine güvenmek doğru değildir. GİB sistemindeki güncel kod, işlem açıklaması ve hukuki dayanak birlikte kontrol edilmelidir. Özellikle mal ile hizmetin aynı sözleşmede bulunduğu işlemlerde kalem bazlı inceleme yapılmalıdır.
Yanlış: Her kamu kurumuna verilen hizmette otomatik olarak tevkifat uygulamak. Doğru: İşlemin tevkifat kapsamını, alıcının statüsünü ve güncel oran bilgisini kontrol ederek belge düzenlemek. Güncel oranlar ve uygulama şartları yıllık veya dönemsel olarak değişebileceğinden GİB duyurusunu ve mali müşavirinizi kontrol edin.
İade, iptal ve itiraz işlemleri hizmette ve malda nasıl ayrılır?
Mal iadesinde fiziksel ürünün geri dönmesi, miktarının ve durumunun kontrol edilmesi gerekir; hizmette ise ifanın iptali, eksik yapılması veya yeniden sunulması değerlendirilir. Bu nedenle iade ve düzeltme belgelerinin dayanağı iki işlem türünde farklılaşabilir.
Satılan ürün alıcı tarafından geri gönderildiğinde ürünün teslim alınma tarihi, miktarı ve kullanılabilirlik durumu kayıt altına alınmalıdır. İade edilen ürün yeniden stoklanacaksa stok hareketi de fatura kaydıyla uyumlu olmalıdır. Hasarlı veya kullanılamaz ürünlerde ayrı muhasebe değerlendirmesi gerekebilir.
Hizmette fiziksel bir ürün geri dönmez. Hizmet hiç başlamadıysa, sözleşme iptal edildiyse veya hatalı ifa düzeltilecekse kullanılacak yöntem olayın koşullarına göre belirlenir. İptal, itiraz, düzeltme veya yeni belge süreçleri için mevzuat ve elektronik sistem kuralları birlikte incelenmelidir.
e-Fatura işlemlerinde alıcının belgeyi kabul etmesi, reddetmesi veya itiraz etmesi için kullanılan yöntem ile süreler güncel sistem kurallarına göre kontrol edilmelidir. Belgeye itiraz edilmemesi, içeriğin ticari olarak doğru olduğu anlamına gelmez; teslim ve sözleşme kayıtları ayrıca saklanmalıdır.
Gelen belgeyi kabul etmeden önce ürün miktarı, hizmet dönemi, fiyat, KDV ve alıcı bilgileri karşılaştırılmalıdır. Bu kontroller için gelen e-Faturaları kabul etmeden önce kontrol listesi kullanılabilir. Uyuşmazlıkta satıcıyla yazılı iletişim kurmak kayıt oluşturur.
Mal iadesi ile hizmet iptalini aynı hazır metinle açıklamak doğru değildir. Yanlış belge türü veya yetersiz açıklama, stok, gelir, KDV ve cari hesap kayıtlarını birbirinden koparabilir. İşlemin dayanağı belirlendikten sonra mali müşavirle uygun düzeltme yöntemi seçilmelidir.
Küçük işletme hizmet ve mal faturası ayrımını nasıl yapar?
Küçük işletme, her faturadan önce karşılığında ürün teslimi mi yoksa iş ve fayda sunumu mu bulunduğunu belirleyerek ayrım yapabilir. Basit bir sipariş, sözleşme ve teslim kontrolü; eczane, market, kafe veya atölye gibi işletmelerde çoğu işlemi açıklığa kavuşturur.
Örneğin bir kafe sahibi kahve çekirdeği, süt, bardak ve temizlik malzemesi aldığında mal faturası alır. Bu belgelerde kilogram, litre, paket veya adet bilgileri bulunur. Ürünlerin bir bölümü doğrudan satılır, bir bölümü ise işletme faaliyetinde tüketilir.
Aynı kafe, kahve makinesinin periyodik bakımı için teknik servisten fatura alır. Servis belgesinde bakım tarihi, cihaz bilgisi ve yapılan işlemler yer alır. Bu belge, yedek parça ayrıca satılmadıkça hizmet niteliği taşır.
Kafe sahibi menü tasarımı için bir grafikere ödeme yaparsa hizmet faturası bekler. Tasarım dosyasının teslim edilmesi, işlemi otomatik olarak mal satışına dönüştürmez. Sözleşmenin konusu, fikri çalışma ve teslim edilen kullanım hakkı birlikte değerlendirilmelidir.
Makine arızasında hem yeni parça hem işçilik varsa servis sağlayıcıdan satırların ayrılması istenebilir. Parça bedeli mal, işçilik bedeli hizmet olarak gösterilebilir. Ancak sözleşme ve vergi uygulaması farklı bir sonuç doğuruyorsa mali müşavir görüşü alınmalıdır.
Kafenin müşteriye yaptığı satışta fatura mı fiş mi düzenleneceği ise müşteri türü, satış kanalı ve güncel yükümlülüklere göre belirlenir. Bu konu, işletmenin tedarikçisinden aldığı mal veya hizmet faturasıyla karıştırılmamalıdır.
Fatura kesmeden önce hangi kontrol adımları izlenir?
Fatura kesmeden önce işlem türü, taraf bilgileri, teslim veya hizmet tarihi, vergi uygulaması ve açıklama birlikte kontrol edilmelidir. Aşağıdaki sıralı yöntem, hizmet faturası mal faturası ayrımında unutulan alanları azaltır.
- İşlemin ürün teslimi, hizmet ifası veya iki işlemin birleşimi olduğunu belirleyin.
- Sözleşme, sipariş, teklif, teslim tutanağı veya servis formunu fatura ile karşılaştırın.
- Mal için ürün adı ve miktarı, hizmet için kapsam ve dönem bilgisini yazın.
- KDV, istisna, tevkifat ve varsa dövizli işlem kurallarını güncel kaynaklardan kontrol edin.
- Alıcının e-Fatura, e-Arşiv veya başka bir belge kapsamındaki durumunu doğrulayın.
- Fatura satırlarını muhasebe, stok, cari hesap ve ödeme planıyla eşleştirin.
- Belgeyi göndermeden önce toplam, vergi ve açıklama alanlarını ikinci kez inceleyin.
Kontrol sırasında işlem türü belirlenemiyorsa fatura kesmeyi hızlandırmak yerine sözleşmedeki edim incelenmelidir. Satış ekibinin kullandığı ürün adı, muhasebenin ihtiyaç duyduğu açıklamayı karşılamayabilir. Gerekirse teslim ve hizmet kalemleri ayrı satırlara bölünmelidir.
- Fatura alıcısının unvanı, vergi bilgisi ve adresi güncel olarak doğrulanmıştır.
- Mal faturasında ürün, miktar ve birim fiyat; hizmet faturasında kapsam ve dönem yazılmıştır.
- Fatura tarihi, teslim veya ifa kayıtlarıyla çelişmemektedir.
- KDV, istisna, tevkifat ve döviz bilgileri işlemle uyumludur.
- Belge, muhasebe ve stok sistemindeki kayıtlarla karşılaştırılmıştır.
Yanlış: Fatura türünü yalnızca muhasebe programındaki hazır menü adına göre seçmek. Doğru: Sözleşme ve teslim kayıtlarını inceleyip satır bazında doğru açıklamayı oluşturmak. Program seçimi, ticari işlemin gerçek niteliğinin yerine geçmez.
Fatura gönderildikten sonra hata fark edilirse belgeyi sessizce silmek yerine ilgili iptal, itiraz veya düzeltme prosedürü uygulanmalıdır. Süre ve yöntem, belgenin türüne ve güncel mevzuata göre değişebilir; GİB duyurusunu ve mali müşavirinizi kontrol edin.
Özet: 5 maddede hizmet faturası mal faturası farkları
Hizmet faturası mal faturası farklarını doğru anlamanın temeli, fatura başlığından önce işlemin gerçek niteliğini incelemektir. Ürün teslimi, hizmet ifası veya karma işlem ayrımı; açıklama, vergi, muhasebe ve iade adımlarını birlikte etkiler.
- İşlem niteliğini belirleyin: Somut ürün teslim ediliyorsa mal, iş gücü veya fayda sağlanıyorsa hizmet değerlendirmesi yapın.
- Satırları açık yazın: Mal faturasında ürün ve miktarı, hizmet faturasında kapsam, dönem ve yapılan işi belirtin.
- Vergi uygulamasını ayrıca kontrol edin: KDV, istisna ve tevkifat kararını yalnızca fatura türüne göre vermeyin.
- Muhasebe etkisini izleyin: Mal işlemlerinde stok ve maliyet, hizmet işlemlerinde gider, proje veya gelir kayıtlarını eşleştirin.
- Elektronik belgeyi doğru kullanın: e-Fatura veya e-Arşiv seçimini tarafların statüsü ve güncel GİB yükümlülüklerine göre yapın.
Tek faturada hem mal hem hizmet bulunabilir. Böyle bir durumda ürün, montaj, taşıma veya danışmanlık kalemleri mümkün olduğunca ayrı gösterilmelidir. Satır bazlı açıklama, alıcıya, muhasebeye ve denetim sırasında belgeyi inceleyen kişiye netlik sağlar.
Fatura düzenlerken kesin oran, istisna kodu, tevkifat kapsamı veya belge süresi konusunda emin değilseniz güncel GİB duyurusunu ve mali müşavirinizi kontrol edin. Mevzuat tutarları ve uygulama şartları yıllık olarak güncellenebilir.
Elektronik belge akışında farklı e-belgelerde kullanılabilen havuz kontör paketleri, efaturakontor.com üzerinde 100’den 500.000 kontöre kadar sunulur. Ücretsiz e-Fatura portalı, Sovos altyapısına aynı gün tanımlama ve 12-18 ay kullanım süresi seçenekleri için güncel koşulları inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Hizmet faturası ile mal faturası arasındaki fark nedir?
Hizmet faturası, danışmanlık, bakım, taşıma veya teknik destek gibi bir işin ya da edimin karşılığında düzenlenir. Mal faturası ise ürün, hammadde, ekipman veya başka bir somut malın teslimini belgeler. Ayrım, faturanın başlığından çok sözleşme, teslim kaydı ve fatura satırlarının gerçek içeriğine göre yapılır. Aynı faturada mal ve hizmet kalemleri ayrı satırlarda birlikte bulunabilir.
Aynı faturada mal ve hizmet birlikte gösterilebilir mi?
Evet, aynı faturada mal ve hizmet kalemleri birlikte gösterilebilir. Örneğin klima satışı, montajı ve taşıması ayrı satırlarda açıklanabilir. Ürün adı, miktarı ve birim fiyatı mal kaleminde; yapılan iş, dönem ve hizmet bedeli hizmet kaleminde yer almalıdır. KDV, tevkifat, istisna ve muhasebe kayıtları işlem kalemlerinin niteliğine göre ayrıca değerlendirilir.
Hizmet faturasında hangi bilgiler yazılmalıdır?
Hizmet faturasında yapılan işin adı, kapsamı, hizmet dönemi veya tamamlanma bilgisi, miktar ölçüsü ve bedeli açıkça yazılmalıdır. Aylık bakım, üç saat danışmanlık veya belirli proje aşaması gibi açıklamalar, yalnızca hizmet bedeli ifadesinden daha uygundur. Sözleşme, servis formu, hakediş veya rapor varsa faturadaki açıklamayla uyumlu olmalıdır.
Hizmet faturasında KDV ne zaman hesaplanır?
Hizmet faturasında KDV değerlendirmesi, hizmetin ifası veya tamamlanan kısmı ve işlem için geçerli vergiyi doğuran olay kuralları dikkate alınarak yapılır. Fatura tarihi tek başına her durumda belirleyici değildir. Avans, kısmi ifa, dönemsel hizmet ve erken faturalama gibi durumlarda özel hükümler bulunabilir. Güncel GİB açıklamasını ve mali müşavirinizin görüşünü kontrol edin.
Mal faturası ve hizmet faturası muhasebede nasıl kaydedilir?
Mal faturası, işletmenin kullanım amacına göre stok, alış veya satış maliyeti kayıtlarıyla ilişkilendirilebilir. Hizmet faturası ise gider, proje maliyeti, maliyet merkezi veya hizmet geliri hesabında izlenebilir. Hizmet bir varlığın oluşturulmasıyla doğrudan ilişkiliyse farklı muhasebe değerlendirmesi gerekebilir. Kesin kayıt, işletmenin hesap planı ve mali müşavir görüşüyle yapılmalıdır.
Mal ve hizmet faturalarında e-Fatura veya e-Arşiv seçimi değişir mi?
Mal veya hizmet ayrımı, tek başına e-Fatura ya da e-Arşiv seçimini belirlemez. Elektronik belge seçimi; alıcının e-belge statüsü, mükellefiyet durumu, sektör ve güncel GİB yükümlülüklerine göre yapılır. Belgenin satırlarında ise ürün veya hizmetin gerçek niteliği açıklanmalıdır. Güncel kapsam ve istisnalar için GİB duyurularını ve mali müşavirinizi kontrol edin.
Tüm e-belgelerde geçerli havuz kontör, ücretsiz portal, aynı gün tanımlama. Sovos altyapısı.