İnşaat Örneğiyle e-Fatura ve e-Arşiv Ayrımı: Kime Hangi Belge?
İnşaatta e-Fatura ve e-Arşiv seçimini; taşeron, ev sahibi, malzeme alımı ve şantiye adresi örnekleriyle adım adım açıklıyoruz.
İnşaatta e-Fatura, alıcının e-Fatura sistemine kayıtlı olduğu; e-Arşiv ise kayıtlı olmadığı durumda kullanılan temel belgedir. Satıcının e-belge kapsamı ve işlem türü ayrıca doğrulanmalıdır.
İnşaatta e-Fatura, alıcının e-Fatura sistemine kayıtlı olduğu; e-Arşiv ise kayıtlı olmadığı durumda kullanılan temel belgedir. Satıcının e-belge kapsamı ve işlem türü ayrıca doğrulanmalıdır.
Bu rehber; müteahhit, taşeron, yapı sahibi, malzeme tedarikçisi ve mali müşavirlerin doğru belgeyi seçmesine yardımcı olur. Özellikle şantiye adresi, alıcı bilgisi ve e-belge türü arasındaki karışıklıkları somut örneklerle açıklar.
İnşaat e-Fatura ve e-Arşiv farkı nedir?
İnşaat e-Fatura ve e-Arşiv ayrımı, öncelikle faturanın düzenlendiği alıcının e-Fatura kayıt durumuna göre yapılır. Alıcı kayıtlıysa e-Fatura, kayıtlı değilse çoğu standart işlemde e-Arşiv kullanılır.
e-Fatura, kayıtlı kullanıcılar arasında elektronik ortamda düzenlenip iletilen faturadır. Alıcının e-Fatura posta kutusuna gönderilir ve sistem kayıtlarında iz bırakır. Bu belge, kağıt faturanın taranmış kopyası değildir.
e-Arşiv fatura, e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan alıcıya elektronik fatura düzenleme ve bu faturayı ilgili sisteme raporlama yöntemidir. Alıcı şirket, şahıs işletmesi veya tüketici olabilir.
İnşaat sektöründe belge türünü proje adı, şantiye büyüklüğü veya ödeme yöntemi tek başına belirlemez. Peşin ödeme, vadeli ödeme, banka havalesi veya çek kullanılması bu ayrımın yerine geçmez.
Örneğin ana yüklenici e-Fatura kullanıcısıysa, taşeronun düzenleyeceği hizmet faturası e-Fatura olarak hazırlanır. Ev sahibi gerçek kişi ve e-Fatura kullanıcısı değilse, aynı hizmet e-Arşiv fatura kapsamına girebilir.
Fatura ile sevk belgesini de birbirinden ayırmak gerekir. Malzemenin taşınması için gereken e-İrsaliye şartları, düzenlenecek faturanın e-Fatura mı e-Arşiv mi olduğunu tek başına belirlemez.
Fatura düzenlenmeden önce alıcının güncel vergi bilgileri, kayıt durumu ve işlemdeki rolü birlikte incelenmelidir. Aynı şantiyede farklı alıcılar bulunuyorsa her alıcı için ayrı belge kararı verilir.
Alıcının e-Fatura kullanıcısı olması genel karar kuralıdır; ancak istisna, tevkifat veya özel işlem düzenlemeleri ayrıca kontrol edilmelidir. Belge türü doğru seçilse bile vergi alanları yanlış doldurulabilir.
İnşaat işletmelerinin faaliyet alanına göre belge akışını ayrıca incelemek için inşaat sektörü sayfasındaki açıklamalar kullanılabilir. Özel işlem veya istisna varsa güncel mevzuat ayrıca kontrol edilmelidir.
İnşaatta hangi alıcıya e-Fatura kesilir?
İnşaatta e-Fatura, faturanın alıcısı e-Fatura kayıtlı kullanıcı olarak doğrulandığında kesilir. Ana yüklenici, taşeron, tedarikçi veya kurumsal müşteri olması bu temel kontrolün yerine geçmez.
Fatura hazırlanmadan önce alıcının vergi kimlik numarası veya uygun kimlik bilgileriyle kayıt durumu kontrol edilir. Kontrol, faturanın düzenlendiği tarihteki güncel bilgiler üzerinden yapılmalıdır.
Bir ana yüklenici, e-Fatura sistemine kayıtlıysa taşerondan aldığı kalıp, betonarme, elektrik veya mekanik iş hizmeti için e-Fatura almalıdır. Taşeronun küçük olması belge türünü değiştirmez.
Malzeme tedarikçisi de faturayı alıcının kayıt durumuna göre düzenler. İnşaat şirketi e-Fatura kullanıcısıysa, çimento, demir, seramik veya makine kiralama faturası için e-Fatura akışı beklenir.
Kamu kurumları, şirketler ve şahıs işletmeleri için yalnızca kurum adı yeterli değildir. Doğru vergi numarası, unvan ve e-Fatura kayıt durumu birlikte kontrol edilmelidir.
Fatura adresi ile e-Fatura kayıt adresi aynı kavram değildir. Şantiye adresi açıklama alanında yer alabilir; ancak alıcının vergi bilgileri ve sistemdeki kayıt durumu ayrıca yazılmalıdır.
Bir şirketin birden fazla şubesi veya projesi bulunabilir. Fatura, ödeme yapan şubeye değil hizmeti veya malzemeyi satın alan doğru tüzel kişiye düzenlenmelidir.
Alıcının durumundan emin olunamıyorsa tahminle belge seçilmemelidir. Güncel GİB duyurusunu ve mali müşavirinizi kontrol edin; gerektiğinde alıcıdan güncel vergi bilgilerini yazılı olarak alın.
İnşaatta hangi alıcıya e-Arşiv fatura kesilir?
İnşaatta e-Arşiv fatura, alıcının e-Fatura sistemine kayıtlı olmadığı durumlarda düzenlenir. Gerçek kişi ev sahibi, küçük bir işletme veya e-Fatura kullanmayan müşteri bu kapsama girebilir.
Bir konut sahibine tadilat, güçlendirme, yalıtım veya anahtar teslim hizmet verildiğinde önce alıcının e-Fatura kayıt durumu sorgulanır. Kayıt yoksa e-Arşiv seçilir ve alıcı bilgileri eksiksiz girilir.
Alıcının bireysel olması her zaman tek başına yeterli bir varsayım değildir. Gerçek kişi aynı zamanda vergi mükellefi olabilir ve e-Fatura sisteminde kayıtlı bulunabilir.
e-Arşiv belgesinde alıcının adı, adresi ve işlem için gereken kimlik veya vergi bilgileri doğru yazılmalıdır. Şantiye konumu, alıcının resmi adresi yerine otomatik olarak geçirilmemelidir.
e-Arşiv fatura alıcıya mevzuata uygun elektronik yöntemle iletilebilir. Alıcının belgenin kendisine ulaştığını gösteren e-posta, portal kaydı veya teslim süreci işletmenin belge düzenine göre saklanmalıdır.
e-Arşiv seçimi, fatura tutarının yüksek veya düşük olmasına göre otomatikleşmez. Tutar, işlem türü, alıcının statüsü ve varsa özel düzenleme birlikte değerlendirilmelidir.
Örneğin küçük bir tadilat firması, vergi mükellefi olmayan ev sahibine e-Arşiv düzenleyebilir. Aynı firma, e-Fatura kullanıcısı olan bir şirketin ofis tadilatını yaptığında alıcının kayıt durumuna göre e-Fatura akışına geçer.
e-Fatura kullanıcısı olan bir ana yükleniciye e-Arşiv düzenlemek, standart işlem akışında doğru tercih değildir. Özel senaryo ihtimali varsa işlemden önce mali müşavirle ve güncel GİB düzenlemeleriyle kontrol yapılmalıdır.
İnşaat e-Fatura ve e-Arşiv nasıl karşılaştırılır?
İnşaat e-Fatura ve e-Arşiv arasındaki temel fark, faturanın alıcıya hangi elektronik kanaldan ulaştığıdır. Aşağıdaki karşılaştırma, şantiye ve ofis işlemlerinde ilk belge seçimini hızlandırır.
Her iki belge de elektronik ortamda düzenlenebilir ve kayıt altına alınabilir. Ancak e-Fatura, kayıtlı kullanıcıların sistem posta kutularına iletilirken e-Arşiv, kayıtlı olmayan alıcıya düzenlenir.
| Karşılaştırma ölçütü | e-Fatura | e-Arşiv fatura |
|---|---|---|
| Alıcı | e-Fatura kayıtlı kullanıcıdır. | e-Fatura kayıtlı olmayan alıcıdır. |
| İletim yolu | Elektronik fatura posta kutusudur. | Mevzuata uygun elektronik iletim ve raporlama sürecidir. |
| İnşaat örneği | Ana yükleniciye düzenlenen taşeron hizmet faturasıdır. | e-Fatura kullanmayan ev sahibine düzenlenen tadilat faturasıdır. |
| İlk kontrol | Alıcının kayıt durumu ve vergi bilgileridir. | Alıcının kayıt dışı durumu ve kimlik bilgileridir. |
| Sık hata | Kayıtlı alıcıya e-Arşiv düzenlemektir. | Alıcı bilgisini yalnızca şantiye adresiyle doldurmaktır. |
Belgenin elektronik olması, iki türün aynı olduğu anlamına gelmez. Yanlış belge türü seçimi, alıcının faturayı sisteminde görememesine veya işlem için ek düzeltme gerektirmesine yol açabilir.
Karşılaştırma yalnızca belge türünü gösterir; fatura zamanı, KDV uygulaması, tevkifat, istisna ve diğer vergi alanları ayrıca değerlendirilir. Bu başlıklar, e-Fatura veya e-Arşiv seçimini otomatik olarak değiştirmez.
Yanlış: Aynı projedeki bütün faturaları tek belge türüyle düzenlemek. Doğru: Her faturada alıcıyı, kayıt durumunu ve işlem koşulunu ayrı ayrı kontrol etmektir.
Örneğin aynı şantiyede ana yüklenici e-Fatura kullanıcısı olabilirken bağımsız bölüm sahibi kayıtlı olmayabilir. Bu durumda hizmetin konusu benzer olsa bile alıcıya göre farklı belge akışı oluşur.
Taşeron ve ana yüklenici arasında belge akışı nasıl kurulur?
Taşeron ile ana yüklenici arasındaki belge akışı, her faturada alıcının e-Fatura kayıt durumunun kontrol edilmesiyle kurulur. Sözleşmedeki taraflar ve ödeme planı belge türünü tek başına belirlemez.
Taşeron, yaptığı işin faturasını ana yükleniciye düzenler. Ana yüklenici e-Fatura kullanıcısıysa fatura e-Fatura olarak gönderilir; kayıtlı değilse geçerli e-Arşiv süreci değerlendirilir.
Ana yüklenicinin alt taşerona ödeme yapması, belgeyi otomatik olarak e-Arşiv yapmaz. Ödeme yapan taraf değil, faturanın alıcısı ve ilgili mevzuat koşulları temel kontrol noktasıdır.
Bir projede farklı alıcılar bulunabilir. Örneğin ana yüklenici şirkete verilen betonarme hizmeti e-Fatura olurken, aynı işletmenin bireysel müşteriye verdiği tadilat hizmeti e-Arşiv olabilir.
Taşeronun faturasındaki proje adı, blok, bağımsız bölüm ve şantiye bilgileri açıklama alanında gösterilebilir. Buna rağmen alıcının unvanı, vergi numarası ve fatura adresi eksiksiz yazılmalıdır.
Sözleşmede ana yüklenici, alt yüklenici veya iş sahibi olarak geçen her taraf için ayrı belge akışı oluşturulmalıdır. Aynı projede birden fazla tarafın bulunması, tek faturayla tüm ilişkilerin kapatılacağı anlamına gelmez.
Tevkifat, hakediş, avans veya kesinti uygulaması varsa fatura alanları ayrıca incelenir. Belge türüyle vergi hesaplamasını birbirine karıştırmamak için hakediş dosyası mali müşavirle birlikte kontrol edilmelidir.
Hakediş onayının gecikmesi, fatura alıcısının kayıt durumunu değiştirmez. Buna karşılık fatura tarihi ve düzenleme koşulları işlem türüne göre ayrıca incelenmelidir.
Taşeron, fatura göndermeden önce sözleşmedeki taraf adıyla vergi bilgilerini karşılaştırmalıdır. Ödeme hesabının farklı bir grup şirketine ait olması, alıcının otomatik olarak değiştiği anlamına gelmez.
İnşaat malzeme alımında e-Fatura ve e-Arşiv nasıl seçilir?
İnşaat malzeme alımında e-Fatura veya e-Arşiv seçimi, malzemeyi satan tedarikçinin alıcı olarak inşaat işletmesinin kayıt durumunu kontrol etmesiyle belirlenir.
İnşaat şirketi e-Fatura kullanıcısıysa, tedarikçiden aldığı demir, beton, tuğla, kablo veya iş makinesi kiralama faturası için e-Fatura akışı beklenir. Tedarikçinin kendi belge düzeni de ayrıca kontrol edilir.
İnşaat şirketi e-Fatura sisteminde kayıtlı değilse, tedarikçi işlem şartlarına göre e-Arşiv düzenleyebilir. Burada şirketin vergi bilgileri, adresi ve tedarikçinin kullandığı yöntem doğru girilmelidir.
Malzemenin şantiyeye teslim edilmesi, fatura türünü tek başına belirlemez. Sevkiyat sırasında gereken taşıma belgesi ayrıca değerlendirilir; fatura ile sevk belgesi aynı belge değildir.
e-İrsaliye yükümlülüğü veya kullanım tercihi bulunan işletmeler, malzeme hareketini faturadan bağımsız izlemelidir. Bu konunun temel çerçevesi için e-İrsaliye ürün sayfasındaki bilgiler incelenebilir.
Fatura üzerinde depo, şantiye veya teslim yeri açıklaması bulunabilir. Ancak teslim yeri, alıcının ticari unvanı veya vergi kimlik numarası yerine yazılmamalıdır.
Malzeme faturaları için aylık kontrol yapılırken tedarikçi listesi, alıcı vergi numarası ve belge türü eşleştirilmelidir. Böylece aynı tedarikçiden gelen e-Fatura ve e-Arşiv kayıtları arasındaki tutarsızlıklar erken görülür.
Satın alma sorumlusu, sipariş formundaki alıcı bilgilerini fatura ekranındaki bilgilerle karşılaştırmalıdır. Malzemenin farklı bir şantiyeye gönderilmesi, faturanın alıcısını kendiliğinden değiştirmez.
Yanlış: Demir şantiyeye geldiği için faturayı yalnızca teslim adresine göre düzenlemek. Doğru: Faturayı malzemeyi satın alan işletmenin doğru vergi bilgileriyle oluşturup teslim yerini ayrıca göstermektir.
Konut ve işyeri satışında e-Fatura mı e-Arşiv mi kullanılır?
Konut veya işyeri satışında e-Fatura ile e-Arşiv seçimi, öncelikle alıcının e-Fatura kayıt durumuna göre yapılır. Alıcının şirket veya gerçek kişi olması yalnızca başlangıç göstergesidir.
Alıcı e-Fatura kullanıcısı olan bir şirketse, işlem için e-Fatura düzenleme akışı değerlendirilir. Alıcı bireysel müşteri ve kayıtlı değilse e-Arşiv fatura gündeme gelir.
Gerçek kişi alıcı için ad, adres ve gerekli kimlik bilgileri doğru alınmalıdır. Tapu, sözleşme veya rezervasyon belgelerindeki bilgiler fatura bilgileriyle karşılaştırılmalıdır.
Şantiye, proje veya bağımsız bölüm adresi açıklama alanında gösterilebilir. Bu adresin, fatura alıcısının vergi veya kimlik bilgilerinin yerine yazılması doğru değildir.
Satışın peşin, vadeli veya taksitli olması e-Fatura ile e-Arşiv arasındaki temel ayrımı değiştirmez. Ancak fatura düzenleme zamanı, işlem türüne ve güncel mevzuata göre ayrıca incelenmelidir.
Tapu devri, yapı kullanma izni, teslim tutanağı veya sözleşme tarihi her işlemde aynı hukuki sonucu doğurmayabilir. Bu nedenle fatura tarihi ile belge türü iki ayrı kontrol başlığı olarak ele alınmalıdır.
Örneğin proje şirketi e-Fatura kullanıcısı olan bir kuruma işyeri satıyorsa alıcı bilgileri kurumsal kayıtlarla doğrulanır. Bireysel alıcı kayıtlı değilse, kimlik ve adres bilgilerinin eksiksiz alınması gerekir.
İstisna, tevkifat veya özel konut teslimi kuralları varsa belge türü seçildikten sonra vergi alanları ayrıca kontrol edilir. Güncel GİB duyurusunu ve mali müşavirinizi kontrol etmek, özellikle yüksek tutarlı satışlarda önemlidir.
İnşaat e-Fatura ve e-Arşiv düzenleme adımları nelerdir?
İnşaat e-Fatura ve e-Arşiv düzenlemek için önce alıcı bilgileri doğrulanır, sonra uygun belge türü seçilir ve gönderim sonucu takip edilir.
- Alıcının unvanını, adını, vergi numarasını veya gerekli kimlik bilgilerini sözleşme ve resmi kayıtlarla karşılaştırın.
- Alıcının e-Fatura sisteminde kayıtlı olup olmadığını, faturanın düzenleneceği tarihe göre kontrol edin.
- Kayıt durumuna göre e-Fatura veya e-Arşiv ekranını seçin; belge türünü alışkanlıkla işaretlemeyin.
- Şantiye, proje, bağımsız bölüm, hakediş ve teslim açıklamalarını ilgili alanlara açık biçimde yazın.
- Hizmet veya malzeme kalemlerini, miktarları, birimleri ve vergi alanlarını sözleşme ile karşılaştırın.
- Belgeyi gönderin, durum bilgisini takip edin ve faturayı ilgili proje dosyasıyla eşleştirerek saklayın.
e-Fatura hazırlarken alıcının posta kutusu ve vergi bilgilerinin doğru olması gerekir. Genel e-Fatura akışı hakkında e-Fatura ürün sayfasındaki teknik açıklamalar yol gösterir.
e-Arşiv düzenleyen işletme, alıcının teslim alabileceği bilgileri doğru girmeli ve raporlama durumunu takip etmelidir. e-Arşiv fatura sayfası, bu belge türünün kullanım çerçevesini anlamaya yardımcı olur.
Gönderim sonrasında yalnızca PDF veya yazdırılmış kopyaya güvenilmemelidir. Belgenin sistem durumu, belge numarası, tarih ve alıcı bilgileri muhasebe kaydıyla karşılaştırılmalıdır.
Uzman notu: Faturayı göndermeden önce alıcı vergi numarasını ve kayıt durumunu iki farklı kaynaktan doğrulamak, şantiye yoğunluğunda yapılan seçim hatalarını azaltır.
Örneğin ofis personeli önce sözleşmeden alıcıyı belirler, ardından kayıt durumunu kontrol eder ve son olarak proje kodunu faturaya ekler. Bu sıralama, şantiye adresinin yanlışlıkla alıcı bilgisi yapılmasını önler.
İnşaat e-Fatura ve e-Arşiv işlemlerinde hangi hatalar yapılır?
İnşaat e-Fatura ve e-Arşiv işlemlerindeki en yaygın hatalar, alıcının kayıt durumunu kontrol etmemek ve şantiye bilgilerini resmi alıcı bilgisi sanmaktır.
Yanlış: Ana yüklenici e-Fatura kullanıcısı olduğu halde e-Arşiv fatura düzenlemek. Doğru: Fatura tarihindeki kayıt durumunu kontrol ederek uygun e-Fatura akışını başlatmaktır.
Yanlış: Şantiye adresini alıcı adresi olarak yazıp şirketin vergi bilgilerini eksik bırakmak. Doğru: Alıcının resmi bilgilerini girmek ve şantiye adresini açıklama veya teslim alanında göstermektir.
Bir diğer hata, taşeronun sözleşme tarafını değil ödeme yapan kişiyi alıcı kabul etmesidir. Fatura, hizmeti veya malzemeyi satın alan doğru tüzel ya da gerçek kişiye düzenlenmelidir.
Fatura kaleminde hakediş dönemi, blok veya bağımsız bölüm bilgilerinin bulunmaması, belgeyi her zaman geçersiz kılmaz. Ancak proje takibini ve muhasebe mutabakatını zorlaştırır.
Aynı iş için mükerrer fatura düzenlemek, iptal veya düzeltme sürecini karıştırmak da sık görülür. Belge numarası, tarih, proje kodu ve sözleşme dönemi gönderimden önce karşılaştırılmalıdır.
Fatura türü doğru olsa bile vergi oranı, tevkifat, istisna veya açıklama alanları yanlış olabilir. Bu nedenle belge kontrolü yalnızca e-Fatura ya da e-Arşiv seçimiyle sınırlı tutulmamalıdır.
Gönderim hatası ile belge türü hatası da birbirinden ayrılmalıdır. Fatura sistemde alıcıya ulaşmadıysa durum kodu ve gönderim sonucu incelenmeli, yalnızca yeni bir PDF göndermekle yetinilmemelidir.
Yanlış: Gönderim sonucunu kontrol etmeden faturayı muhasebe kaydına almak. Doğru: Sistem durumunu, belge numarasını ve muhasebe kaydını birlikte doğrulamaktır.
Küçük bir inşaat işletmesi e-Fatura ve e-Arşiv seçimini nasıl yapar?
Üç çalışanlı Mert Yapı gibi küçük bir inşaat işletmesi, her fatura öncesinde alıcının kayıt durumunu kontrol ederek e-Fatura ve e-Arşiv seçimini yapabilir.
Mert Yapı ilk olarak bir ana yükleniciye alçıpan ve boya hizmeti verir. Ana yüklenicinin e-Fatura kayıtlı olduğu doğrulanırsa hizmet faturası e-Fatura olarak hazırlanır.
Aynı işletme ikinci işte, e-Fatura kullanmayan bir ev sahibinin banyo yenilemesini üstlenir. Ev sahibi için gerekli bilgiler alınır ve işlem şartlarına uygunsa e-Arşiv fatura düzenlenir.
Üçüncü işlemde Mert Yapı, e-Fatura kullanıcısı olan bir demir tedarikçisinden malzeme satın alır. Bu kez Mert Yapı alıcıdır; tedarikçinin gönderdiği belge e-Fatura akışında takip edilir.
Bu üç işlem aynı şantiyede gerçekleşse bile belge türleri aynı olmak zorunda değildir. Tarafların kim olduğu, kimin alıcı olduğu ve kayıt durumu her fatura için yeniden kontrol edilir.
İşletme, sözleşme dosyasına alıcı vergi bilgilerini, kayıt kontrol tarihini, belge numarasını ve proje kodunu ekleyebilir. Böylece mali müşavir, faturayı yalnızca tutar üzerinden değil işlem bağlantısıyla da inceler.
Bu örnekte ödeme yöntemi, işin büyüklüğü ve şantiye adresi değişse bile temel karar değişmez. Karar ağacının ilk sorusu alıcının e-Fatura kullanıcısı olup olmadığıdır.
Mert Yapı her sabah düzenlenecek faturaları listeleyebilir. Önce alıcı sütununu, sonra kayıt durumunu, ardından proje açıklamasını kontrol etmek, üç çalışanlı işletmede görev paylaşımını netleştirir.
Ancak aynı müşterinin sonraki dönemde e-Fatura kullanıcısı olması mümkündür. Bu nedenle önceki faturadaki belge türü kopyalanmamalı, yeni faturanın tarihi için kayıt kontrolü tekrarlanmalıdır.
İnşaat e-Fatura ve e-Arşiv için kontrol listesi nasıl hazırlanır?
İnşaat e-Fatura ve e-Arşiv kontrol listesi, alıcı bilgilerinden gönderim durumuna kadar her faturada tekrarlanabilen kısa adımlardan oluşmalıdır.
- Alıcının unvanı, adı, vergi numarası veya kimlik bilgileri resmi belgelerle karşılaştırılmıştır.
- Alıcının e-Fatura kayıt durumu, faturanın düzenlendiği tarih için kontrol edilmiştir.
- Şantiye ve teslim adresi, resmi alıcı adresinden ayrı olarak doğru alana yazılmıştır.
- Proje, hakediş, bağımsız bölüm veya sözleşme bilgileri fatura kalemleriyle eşleştirilmiştir.
- Tevkifat, istisna, vergi oranı ve açıklama alanları mali müşavir kontrolünden geçirilmiştir.
- Belgenin gönderim veya raporlama durumu, belge numarası ve tarihiyle birlikte kaydedilmiştir.
Kontrol listesi, tek seferlik işlem için değil her belge için kullanılmalıdır. Özellikle farklı şantiyelere hizmet veren işletmelerde aynı müşteri bilgileri dönemsel olarak değişebilir.
Gelen faturalar da aynı dikkatle incelenmelidir. Tedarikçinin doğru şirkete, doğru vergi numarasına ve doğru belge türüyle fatura gönderdiği muhasebe kaydından önce doğrulanmalıdır.
Fatura, sözleşme, hakediş, teslim tutanağı ve ödeme kaydı aynı proje dosyasında ilişkilendirilebilir. Dijital saklama yönteminde erişim yetkileri ve mevzuatın öngördüğü saklama süresi ayrıca kontrol edilmelidir.
Kontrol sorumlusu, kayıt durumunu kimin doğruladığını ve sonucun nereye yazıldığını belirlemelidir. Böylece mali müşavir incelemesinde yalnızca faturaya değil, kararın dayandığı işlem kaydına da ulaşılır.
Şantiyelerde belge sayısı arttığında süreçleri toplu değerlendirmek için inşaatta e-belge akışını anlatan bu rehber incelenebilir. Buradaki seçim kuralları yine alıcının durumuna göre uygulanmalıdır.
Özet: 5 maddede inşaat e-Fatura ve e-Arşiv ayrımı
İnşaatta temel seçim, faturanın alıcısının e-Fatura kayıtlı olup olmadığını kontrol ederek yapılır; proje ve ödeme bilgileri bu kararın yerine geçmez.
- Birinci madde: e-Fatura, e-Fatura sistemine kayıtlı ana yüklenici, taşeron, tedarikçi veya kurumsal alıcıya düzenlenir.
- İkinci madde: e-Arşiv fatura, e-Fatura kullanıcısı olmayan gerçek kişi, işletme veya diğer alıcılara düzenlenir.
- Üçüncü madde: Şantiye adresi, alıcının unvanı ve vergi bilgileri yerine yazılmaz; yalnızca ilgili açıklama veya teslim bilgisidir.
- Dördüncü madde: Malzeme sevki, e-İrsaliye ve fatura işlemleri birbirinden ayrılır; bir belgenin varlığı diğerini otomatik olarak seçtirmez.
- Beşinci madde: Tevkifat, istisna, hakediş ve fatura zamanı ayrıca incelenir; özel durumlarda güncel GİB duyurusu ve mali müşavir görüşü kontrol edilir.
Bu karar ağacında önce faturanın alıcısı belirlenir, sonra kayıt durumu doğrulanır. Şantiye adresi, ödeme planı, proje büyüklüğü ve malzemenin teslim yeri sonraki açıklama ve kontrol başlıklarıdır.
Gönderimden sonra belge durumu takip edilmeli, gelen ve giden faturalar proje dosyasıyla eşleştirilmelidir. Güncel GİB duyurusunu ve mali müşavirinizi kontrol edin.
Gelen ve giden belgelerin her biri 1 kontör düşürdüğü için efaturakontor.com'da tüm e-belgelerde geçerli 100'den 500.000 kontöre kadar havuz kontör paketlerini ve ücretsiz e-Fatura portalını inceleyebilirsiniz.
Portal, Sovos altyapısına aynı gün tanımlama ve 12-18 ay kullanım süresi sunar; güncel kapsamı satın almadan önce kontrol edin.
Sık Sorulan Sorular
İnşaat şirketi hangi durumda e-Fatura keser?
İnşaat şirketi, faturanın alıcısı e-Fatura sistemine kayıtlı kullanıcıysa e-Fatura düzenler. Ana yüklenici, taşeron veya malzeme tedarikçisi olması sonucu değiştirmez. Alıcının vergi numarası ve kayıt durumu, faturanın düzenlendiği tarihte kontrol edilmelidir. Şantiye adresi, proje adı veya ödeme şekli belge türünü tek başına belirlemez. Gönderimden sonra sistem durumunun da kontrol edilmesi gerekir.
İnşaatta ev sahibine e-Arşiv fatura mı kesilir?
Ev sahibi e-Fatura sistemine kayıtlı değilse, yapılan tadilat, onarım veya yapım hizmeti için e-Arşiv fatura düzenlenir. Alıcının adı, adresi ve gerekli kimlik bilgileri doğru girilmelidir. Ev sahibinin gerçek kişi olması tek başına kesin karar değildir; kişi vergi mükellefi ve e-Fatura kullanıcısı olabilir. Bu nedenle kayıt durumu işlemden önce kontrol edilmelidir.
Taşeron ana yükleniciye hangi belgeyi düzenler?
Taşeronun düzenleyeceği belge, ana yüklenicinin e-Fatura kayıt durumuna göre belirlenir. Ana yüklenici e-Fatura kullanıcısıysa e-Fatura, kayıtlı değilse işlem şartlarına uygun e-Arşiv fatura değerlendirilir. Sözleşmede taşeron veya ana yüklenici yazması, ödeme yapılması ya da işin şantiyede tamamlanması belge türünü tek başına değiştirmez. Hakediş ve tevkifat alanları ayrıca kontrol edilmelidir.
Şantiye adresi fatura alıcısının adresi yerine yazılabilir mi?
Şantiye adresi, teslim veya açıklama alanında gösterilebilir; ancak alıcının resmi unvanı, vergi numarası ve fatura adresi yerine yazılmamalıdır. Fatura, hizmeti veya malzemeyi satın alan doğru gerçek ya da tüzel kişiye düzenlenir. Proje, blok, bağımsız bölüm ve hakediş bilgileri ayrıca açıklanabilir. Şantiye adresi, belge türünü de tek başına belirlemez.
e-İrsaliye kullanılması faturayı e-Fatura yapar mı?
Hayır. e-İrsaliye, mal veya malzemenin sevkini belgeleyen ayrı bir e-belgedir. Faturanın e-Fatura mı e-Arşiv mi olacağı, öncelikle alıcının e-Fatura kayıt durumu ve işlem şartları kontrol edilerek belirlenir. Aynı sevkiyatla ilgili e-İrsaliye bulunması, fatura türünü otomatik olarak değiştirmez. Fatura, sevk belgesinden bağımsız olarak ayrıca düzenlenir.
Konut satışında e-Fatura veya e-Arşiv seçimi neye göre yapılır?
Konut satışında temel seçim, alıcının e-Fatura sistemine kayıtlı olup olmadığına göre yapılır. Kayıtlı şirket alıcı için e-Fatura, kayıtlı olmayan gerçek kişi için işlem şartlarına uygun e-Arşiv gündeme gelir. Fatura tarihi, tapu, teslim, sözleşme ve vergi uygulamaları ayrıca incelenmelidir. Özel durumlarda güncel GİB düzenlemeleri ve mali müşavir görüşü kontrol edilmelidir.
Tüm e-belgelerde geçerli havuz kontör, ücretsiz portal, aynı gün tanımlama. Sovos altyapısı.