Veteriner e-İrsaliye Gerekir mi? Sevkiyat ve Belge Zorunluluğu
Veteriner e-irsaliye, kliniğin hizmetiyle ürün sevkiyatını ayırır; zorunluluk, belge düzeni ve veterinerlikte özel taşıma örnekleriyle açıklanır.
Veteriner e-İrsaliye, yalnızca veteriner hekimlik hizmeti verdiğiniz için otomatik olarak gerekmez; kliniğiniz mal taşıyor veya sevk ediyor ve e-İrsaliye kapsamındaysa gerekir. Hizmet bedeli için e-Fatura veya e-Arşiv Fatura, ürün sevkiyatı için ise sevk belgesi kuralları uygulanır.
Veteriner e-İrsaliye, yalnızca veteriner hekimlik hizmeti verdiğiniz için otomatik olarak gerekmez; kliniğiniz mal taşıyor veya sevk ediyor ve e-İrsaliye kapsamındaysa gerekir. Hizmet bedeli için e-Fatura veya e-Arşiv Fatura, ürün sevkiyatı için ise sevk belgesi kuralları uygulanır.
Bu rehber; veteriner kliniği, hayvan hastanesi, pet ürünleri satan işletme ve veteriner ecza deposu sahiplerine yöneliktir. Hizmet, ürün, aşı, yem, ilaç ve canlı hayvan hareketlerinde hangi belgenin ne zaman değerlendirileceğini açıklıyoruz. Ayrıca veteriner sektörü için belge akışını örneklerle ayırıyoruz.
Veteriner e-İrsaliye gerekir mi?
Veteriner e-İrsaliye, klinik mal taşıyorsa ve işletme uygulama kapsamındaysa gerekir; yalnızca muayene veya tedavi hizmeti verilmesi tek başına e-İrsaliye zorunluluğu oluşturmaz.
e-İrsaliye, malın bir adresten başka bir adrese gönderildiğini belgeleyen elektronik sevk belgesidir. Muayene, ameliyat, aşı uygulaması veya danışmanlık ise esas olarak hizmet işlemidir ve fatura belgesiyle değerlendirilir.
Kısaca e-İrsaliye, bir malın gönderici tarafından alıcıya sevk edildiğini belgeleyen elektronik taşıma kaydı demektir.
Kliniğiniz toptancıdan aşı teslim alıyorsa, çoğunlukla sevki yapan tedarikçi kendi belge yükümlülüğüne göre e-İrsaliye düzenler. Alıcı veteriner kliniği, sırf ürünü teslim aldığı için aynı sevkiyatın düzenleyeni olmaz.
Kliniğiniz başka şubeye mama, medikal ürün veya satışa konu pet aksesuarı gönderiyorsa durum değişir. Mal hareketinin göndericisi siz olduğunuz için sevk belgesi düzeni ve e-İrsaliye kapsamı birlikte incelenir.
Evde muayene sırasında kullanılan çanta, cihaz veya sarf malzemesinin taşınması, doğrudan müşteriye mal satışıyla aynı değildir. Bu hareketin belge gerektirip gerektirmediği, malın niteliği ve taşıma amacıyla birlikte mali müşavir tarafından değerlendirilmelidir.
Canlı hayvanın ticari sevki, klinik içi transferi veya bakım amacıyla taşınması da ayrıca analiz edilmelidir. e-İrsaliye, gerekli veteriner sağlık belgelerinin, taşıma izinlerinin veya kurum kayıtlarının yerine geçmez.
Bu nedenle karar, veteriner unvanına değil; işletmenin vergi statüsüne, faaliyet türüne, mal hareketine ve güncel GİB kapsamına göre verilir. Güncel GİB duyurusunu ve mali müşavirinizi kontrol edin.
Örnek senaryo: Bir mahalle kliniği, tedarikçiden aşı alıyor ve müşteriye yalnızca uygulama hizmeti veriyorsa iki hareket ayrıdır. Tedarikçi kendi sevk belgesini düzenler; klinik ise hizmet faturası düzenler ve teslim aldığı ürünleri stoklarına kaydeder.
Kliniğin aynı aşıyı başka şubeye göndermesi halinde gönderici rolü kliniğe geçer. Bu durumda sevk adresi, ürün miktarı ve işletmenin e-İrsaliye kapsamı yeniden kontrol edilir; önceki tedarikçi belgesi bu yeni taşımayı karşılamaz.
Veteriner kliniğinde hangi sevkiyatlarda e-İrsaliye gündeme gelir?
Veteriner kliniğinde e-İrsaliye, satış veya stok amacıyla malların fiziksel olarak başka bir adrese gönderildiği durumlarda gündeme gelir. Hizmetin klinikte verilmesiyle ürünün taşınması birbirinden ayrılmalıdır.
Aşağıdaki tablo, veteriner işletmelerinde sık karşılaşılan hareketleri ilk değerlendirme için gösterir. Tablodaki e-İrsaliye ifadesi, işletmenin ilgili uygulama kapsamına girmesi şartıyla düşünülmelidir.
| İşlem | Temel belge | Belgeyi düzenleyen | Önemli ayrım |
|---|---|---|---|
| Klinikte muayene ve tedavi | e-Fatura veya e-Arşiv Fatura | Hizmeti veren klinik | Mal sevkiyatı yoksa e-İrsaliye ayrıca aranmaz. |
| Toptancının kliniğe aşı göndermesi | e-İrsaliye ve ayrıca fatura | Malı sevk eden tedarikçi | Alıcı klinik, gelen belgeyi kontrol eder. |
| Kliniğin pet maması göndermesi | e-İrsaliye ve satış faturası | Malı gönderen klinik | Taşıma belgesi fatura yerine geçmez. |
| Şubeler arası stok transferi | Kapsama göre sevk belgesi | Gönderici şube veya merkez | Transfer nedeni ve adresler doğru yazılır. |
| Ticari canlı hayvan sevki | e-İrsaliye ve özel taşıma belgeleri | Mevzuata göre gönderici | Sağlık ve taşıma belgeleri ayrıca korunur. |
İşlemi ayırmanın pratik yolu, sevk emrini faturadan önce incelemektir. Ürün işletme dışına çıkıyorsa gönderici, alıcı, adres ve miktar kaydı hazırlanır. Ürün klinikte tüketiliyorsa veya hizmetin parçası olarak kullanılıyorsa satış sevkiyatı varsayımıyla otomatik belge kesilmez.
Karşı durum olarak, kliniğin depodan müşterinin adresine gönderdiği ücretsiz numune de fiziksel mal hareketidir. Bedel alınmaması, sevk belgesi değerlendirmesini kendiliğinden ortadan kaldırmaz; işlemin amacı ve güncel kurallar ayrıca incelenir.
Bir veteriner kliniği hem hizmet hem ürün satışı yapabilir. Örneğin köpeğin muayene ücretinde hizmet faturası, müşteriye verilen mama paketinde ise mal satışına ilişkin fatura ve sevk belgesi değerlendirmesi yapılır.
Malın klinik içinde raftan danışmaya götürülmesi, her zaman işletme dışı sevkiyat anlamına gelmez. Ancak şube, depo, müşteri adresi veya başka bir işletme adresine taşıma varsa belge akışı yeniden kontrol edilmelidir.
Yanlış: Klinik veteriner sektöründeyse her işlem için e-İrsaliye kesilir. Doğru: e-İrsaliye değerlendirmesi, hizmet işlemiyle mal hareketinin ve işletmenin güncel kapsamının ayrı incelenmesini gerektirir.
Veteriner e-İrsaliye zorunluluğu nasıl belirlenir?
Veteriner e-İrsaliye zorunluluğu; işletmenin e-belge statüsü, faaliyet alanı, mal sevkiyatı ve GİB tarafından belirlenen kapsam birlikte incelenerek belirlenir.
İlk adım, işletmenin e-Fatura uygulamasındaki durumunu ve e-İrsaliye için ayrıca zorunlu ya da gönüllü bir statü bulunup bulunmadığını kontrol etmektir. Bu iki uygulama bağlantılı olsa da aynı anlama gelmez.
İkinci adım, veteriner işletmesinin ne sattığını ve nereden nereye gönderdiğini belirlemektir. Sadece klinik hizmeti veren işletmeyle, depo stokundan müşteriye ürün gönderen işletmenin belge ihtiyacı aynı olmayabilir.
Üçüncü adım, ilgili dönemde geçerli GİB düzenlemelerinde sektör, faaliyet, mükellef grubu veya işlem hacmi bakımından özel kapsam olup olmadığını incelemektir. Bu kapsamlar zamanla değişebildiği için eski blog bilgileri tek başına yeterli değildir.
Belge kararında yalnızca yıllık satış toplamına bakmak da doğru değildir. Vergi mükellefiyeti, e-belgeye geçiş durumu, malın niteliği, gönderici rolü ve sevkiyat adresi birlikte değerlendirilir.
Yanlış: e-Fatura kullanan her veteriner kliniği bütün sevkiyatlarında otomatik olarak e-İrsaliye düzenler. Doğru: e-Fatura ve e-İrsaliye kapsamı ayrı kontrol edilir; zorunluluk varsa yalnızca ilgili mal hareketleri için uygun süreç kurulur.
Kapsam kontrolü için GİB’in güncel e-belge açıklamalarına, işletme kayıtlarına ve mali müşavir görüşüne başvurun. Emin olmadığınız hallerde güncel GİB duyurusunu ve mali müşavirinizi kontrol edin.
Kontrolü yazılı hale getirmek için işletme, faaliyet kodunu ve e-belge başvuru durumunu dosyalayabilir. Ardından aylık sevkiyat türleri listelenir: tedarikçi teslimi, müşteri gönderisi, şube transferi ve iade. Her satır için gönderici, belge ve onay sorumlusu belirlenir.
Veterinerlik hizmetinde e-Fatura ile e-İrsaliye farkı nedir?
e-Fatura veya e-Arşiv Fatura satış ve hizmet bedelini belgelendirir; e-İrsaliye ise malın sevk edildiğini gösterir. Aynı işlemde iki belge birlikte gerekebilir.
Veteriner muayenesi, cerrahi işlem, laboratuvar yorumu veya bakım hizmeti için düzenlenen fatura, hizmetin mali belgesidir. Bu işlemler, müşteriye ayrıca bir mal gönderilmediği sürece e-İrsaliye konusu olmaz.
Kliniğin aşı, mama, tasma veya bakım ürünü satması ise mal satışıdır. Mal müşteriye, şubeye veya başka bir adrese gönderiliyorsa fatura ile taşıma belgesi arasındaki görevler ayrılır.
Örneğin bir kedi için muayene ve mama satışı aynı gün gerçekleşebilir. Muayene bedeli hizmet kalemi, mama ise mal kalemi olarak faturada yer alabilir; mama sevk ediliyorsa e-İrsaliye ihtiyacı ayrıca incelenir.
Küçük işletme senaryosu: Tek hekimli bir kedi kliniği, muayene sonrasında müşteriye mama satıyor ve ürünü kargo ile gönderiyorsa hizmet ve ürün kayıtlarını ayırır. Muayene faturası hizmeti, ürün faturası satış bedelini, sevk belgesi ise ürün hareketini gösterir.
Faturanın bazı koşullarda sevk irsaliyesi yerine kullanılmasına izin verilebilir. Ancak bunun için belgenin zamanı, içeriği, sevkiyat şekli ve yürürlükteki kuralların birlikte karşılanması gerekir.
Karşı durumda müşterinin ürünü klinikten elden alması, işletme dışı adrese taşıma ile aynı operasyon değildir; yine de satışın fatura türü ve malın teslim kaydı ayrıca tutulur. Elden teslim, e-belge kapsamı kontrolünü ortadan kaldırmaz.
Yanlış: Fatura kesildiğinde malın taşınması için her durumda ayrıca hiçbir belge gerekmez. Doğru: Faturanın sevk belgesi yerine geçip geçmediği, düzenleme şartları ve e-İrsaliye kapsamı kontrol edilerek belirlenir.
Fatura türlerini ve elektronik belge akışını incelemek için e-Fatura sayfasındaki kapsam bilgilerine bakabilirsiniz. Belge seçimini yine işlem türü ve mali müşavir değerlendirmesi belirler.
Veteriner ürün sevkiyatında belgeyi kim düzenler?
Veteriner ürün sevkiyatında temel sorumluluk, malı fiilen gönderen ve sevk ettiren taraftadır. Alıcı klinik, kendisine gelen e-İrsaliyeyi kontrol eder; aynı gönderi için baştan belge düzenlemez.
Bir veteriner ecza deposu kliniğe aşı gönderiyorsa, sevkiyatın göndericisi depodur. Depo kendi e-İrsaliye kapsamına göre belgeyi düzenler; klinik ise miktar, ürün ve teslim adresi kontrolü yapar.
Kliniğin kendi deposundan şubeye ürün yollaması halinde gönderici rolü klinik işletmesine aittir. Şubenin aynı tüzel kişilikte bulunması, mal hareketinin belge açısından değerlendirilmesini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Kliniğin müşteriye mama veya aksesuar göndermesinde de gönderici, malı satan ve taşıma sürecini başlatan işletmedir. Kargo firması taşıyıcı olabilir; bu durum belge düzenleyenin otomatik olarak kargo firması olduğu anlamına gelmez.
Gönderici rolünü belirlerken faturayı kimin kestiğinden çok, malın kimin stokundan çıktığı ve sevki kimin başlattığı incelenir. Konsinye, emanet, iade veya üçüncü taraf depolama gibi modellerde sözleşme ve fiili hareket birlikte değerlendirilmelidir.
İade gönderisinde malı fiilen geri gönderen tarafın kim olduğu, iade süreci ve ticari belgenin nasıl düzenlendiği incelenmelidir. İlk satış belgesini olduğu gibi kullanmak veya yeni sevkiyatı kayıtsız bırakmak doğru değildir.
Evde bakım için kullanılan kliniğe ait cihazların taşınması, müşteriye ürün tesliminden farklıdır. Araçtaki malın satışa konu olup olmadığı, stoktan çıkıp çıkmadığı ve taşıma amacını mali müşavirle netleştirin.
Yanlış: Taşıma kargo firmasıyla yapılıyorsa e-İrsaliyeyi mutlaka kargo firması düzenler. Doğru: Gönderici, taşıyıcı bilgilerini belgeye ekleyebilir; düzenleme sorumluluğu malın sevk tarafına göre belirlenir.
Veteriner e-İrsaliye üzerinde hangi bilgiler bulunur?
Veteriner e-İrsaliye üzerinde gönderici, alıcı, mal, miktar, sevk zamanı ve taşıma bilgileri açıkça yer almalıdır. Eksik veya hatalı bilgiler, teslim ve kayıt eşleştirmesini zorlaştırır.
Belgenin numarası, tarihi ve düzenleyen işletmenin vergi bilgileri temel kimlik alanlarıdır. Alıcının unvanı, vergi bilgileri veya gerekli kimlik bilgileri de işlem türüne uygun biçimde yazılmalıdır.
Sevk adresi ile teslim adresi aynı olmayabilir. Klinik merkezinden şubeye, depodan kliniğe veya doğrudan müşteriye yapılan gönderilerde adreslerin doğru ayrılması gerekir.
Ürün satırlarında malın adı, miktarı ve ölçü birimi açık yazılmalıdır. Aşı, ilaç, mama, sarf ürünü veya aksesuar gibi farklı malları tek ve belirsiz bir açıklamayla toplamak hatalıdır.
Fiili sevk tarihi ve zamanı, taşıyıcı bilgisi, araç plakası veya sürücüye ilişkin alanlar kullanılan sisteme ve mevzuata göre doldurulmalıdır. Sevk başlamadan önce bilgilerin son kez kontrol edilmesi gerekir.
Parti numarası, son kullanma tarihi, seri numarası veya soğuk zincir bilgisi, bazı ürün gruplarında operasyonel olarak kritik olabilir. Bu bilgiler e-İrsaliyenin yerine geçmeyen stok, sağlık ve kalite kayıtlarıyla da izlenmelidir.
Yanlış: Ürün açıklamasına sadece “veteriner malzemesi” yazmak yeterlidir. Doğru: Her ürün, miktarı ve ölçü birimiyle anlaşılır biçimde gösterilmeli; parti ve son kullanma gibi ek bilgiler ayrı takip kayıtlarıyla eşleştirilmelidir.
Belgeyi oluşturduktan sonra sistemin verdiği belge numarası ve iletim durumunu kontrol edin. e-İrsaliye uygulaması hakkında teknik akış incelenirken, zorunlu alanlarla işletmenin iç takip alanlarını birbirinden ayırın.
Veteriner e-İrsaliye nasıl düzenlenir? 7 adım
Veteriner e-İrsaliye düzenlemek için önce mal hareketini ve gönderici rolünü belirleyin, sonra alıcı, ürün ve taşıma bilgilerini sisteme girip sevk öncesinde belgeyi kontrol edin.
Uygulama adımlarını yazılı bir iş akışına dönüştürmek, klinik çalışanlarının hizmet faturasıyla ürün sevkini karıştırmasını önler. Her sevkiyatta aynı kontrol sırası kullanılmalıdır.
- Sevkiyatın hizmet mi, mal hareketi mi olduğunu ve malı kimin gönderdiğini belirleyin.
- İşletmenin e-İrsaliye bakımından zorunlu, gönüllü veya kapsam dışında kalan statüsünü kontrol edin.
- Alıcının unvanını, vergi veya kimlik bilgilerini, sevk adresini ve teslim adresini doğrulayın.
- Gönderilecek ürünleri, miktarları ve ölçü birimlerini stok kaydıyla karşılaştırarak sisteme girin.
- Sevk tarihi, zamanı, taşıyıcı, araç ve sürücü bilgilerini işlem koşullarına göre tamamlayın.
- Belgeyi sevkiyat başlamadan önce sistem üzerinden oluşturun ve iletim durumunu kontrol edin.
- e-İrsaliyeyi ilgili faturayla, siparişle, stok çıkışıyla ve özel taşıma belgeleriyle eşleştirerek saklayın.
Küçük işletme senaryosu: İki çalışanlı bir kedi kliniğinde görevli, önce sipariş ekranından ürün listesini çıkarır. Sorumlu kişi alıcı adresini ve stok çıkışını onaylar; sevk başladıktan sonra değişiklik gerekiyorsa kayıtlı düzeltme süreci uygulanır.
Mal taşınmayan bir randevu veya evde danışmanlık hizmetinde bu yedi adımın tamamı uygulanmaz. Yine de hizmet faturası, müşteri bilgisi ve tahsilat kaydı işlem türüne uygun şekilde kontrol edilir.
Belge oluşturulduktan sonra araç veya alıcı adresi değişirse eski kaydı sessizce kullanmaya devam etmeyin. Düzeltme, iptal veya yeniden düzenleme yöntemini kullandığınız yazılımın kuralları ve mali müşavirinizle netleştirin.
Sevkiyat personeline yalnızca belge numarasını vermek yerine, belgenin erişim yöntemini ve teslimde yapılacak kontrolü de açıklayın. Böylece ürün miktarıyla elektronik kayıt arasındaki fark erken fark edilir.
Bu adımlar, her işletmenin aynı kapsamda olduğu anlamına gelmez. Özellikle canlı hayvan, ilaç, aşı ve soğuk zincir sevkiyatlarında e-İrsaliye dışında istenen kayıtları ayrıca kontrol edin.
Veteriner kliniği gelen e-İrsaliyeyi nasıl kontrol eder?
Veteriner kliniği gelen e-İrsaliyeyi, teslim almadan önce gönderici, ürün, miktar, adres ve taşıma bilgileriyle fiziksel sevkiyatı karşılaştırarak kontrol eder.
İlk kontrol, belgenin doğru kliniğe veya depoya düzenlenip düzenlenmediğidir. Yanlış şube, eski adres veya farklı tüzel kişilik bilgisi varsa ürün teslim süreci kayıtla uyuşmayabilir.
İkinci kontrol, ürün satırları ile koli içeriğinin karşılaştırılmasıdır. Aşı sayısı, mama ağırlığı, ilaç kutusu, sarf malzemesi ve aksesuar miktarı ayrı ayrı sayılmalıdır.
Eksik, fazla veya hasarlı teslimat tespit edilirse belgeyi kliniğin istediği şekilde değiştirmek yerine göndericiyle iletişime geçin. Tespit, teslim tutanağı ve ilgili sistem kaydı birlikte saklanmalıdır.
Gelen e-İrsaliye, faturanın da doğru olduğu anlamına gelmez. Fatura tutarı, vergi bilgileri, ürün fiyatı ve teslim miktarı ayrıca kontrol edilerek satın alma kaydıyla eşleştirilmelidir.
e-İrsaliye yanıtı, teslim durumu veya kabul süreci kullanılan yazılıma göre yönetilebilir. Yanıt verilmesi, özel taşıma, ilaç veya sağlık kayıtlarının tamamlandığı anlamına gelmez.
Örneğin üç koli mama beklenirken iki koli geldiyse, teslim alan çalışan miktar farkını aynı gün sipariş kaydına işler. Fark kapatılmadan stok girişi yapılması, sonraki satış ve iade kayıtlarında zincirleme uyuşmazlık yaratabilir.
Gelen belgeleri yalnızca e-posta ekinde tutmak yerine, işletmenin kullandığı e-belge arşivi ve muhasebe kayıtlarıyla ilişkilendirin. Saklama süresini ve erişim yetkilerini güncel mevzuata göre mali müşavirinizle belirleyin.
Veteriner ilaç ve aşı sevkiyatında e-İrsaliye yeterli midir?
Veteriner ilaç ve aşı sevkiyatında e-İrsaliye tek başına yeterli olmayabilir; ürünün niteliğine göre sağlık, stok, soğuk zincir ve taşıma belgeleri ayrıca gerekebilir.
Aşı ve bazı veteriner tıbbi ürünlerinde parti numarası, son kullanma tarihi ve saklama koşulları kritik takip bilgileridir. Bu bilgiler, elektronik sevk belgesindeki açıklamadan bağımsız olarak ürün kayıtlarında izlenmelidir.
Soğuk zincir gerektiren ürünlerde taşıma sıcaklığı, teslim zamanı, kullanılan ekipman ve olası sapmalar işletmenin prosedürüne göre kaydedilmelidir. e-İrsaliye bu operasyonel kayıtların tamamını otomatik olarak oluşturmaz.
Canlı hayvan taşımalarında tür, sayı, çıkış yeri, varış yeri ve taşıma amacı önem taşır. Resmî sağlık raporu, izin, kayıt veya taşıma belgesi gerekip gerekmediği ilgili kurum düzenlemelerine göre incelenmelidir.
Kliniğin laboratuvara kan, numune veya biyolojik materyal göndermesi de sıradan pet ürünü sevkiyatı gibi değerlendirilmemelidir. Numune kabul şartları, ambalajlama, biyogüvenlik ve laboratuvarın istediği belgeler ayrıca kontrol edilmelidir.
Kontrollü ürünler, reçeteli ürünler veya özel kayıt gerektiren ilaçlarda e-İrsaliye düzenlenmesi, diğer yasal kayıtların yerine geçmez. Ürün grubu ve gönderim şekli için yetkili kurum açıklamalarını takip edin.
Bu nedenle teslim alma prosedüründe iki ayrı onay bulunabilir: biri elektronik belgenin kabulü, diğeri ürünün fiziksel ve sıcaklık koşullarının uygunluğu. Bir onayın verilmesi, diğer kontrolün tamamlandığı anlamına gelmez.
GİB e-belge kuralları ile Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı veteriner ürün düzenlemeleri farklı amaçlara hizmet edebilir. Güncel GİB duyurusunu ve ilgili kurum kurallarını, mali müşaviriniz ve sorumlu veteriner hekiminizle kontrol edin.
Uzman notu: Aşı veya ilacı teslim alırken yalnızca koli sayısını değil, ürünün parti, son kullanma tarihi ve saklama koşullarını da kayda bağlayın.
Veteriner pet ürünü ve internet satışında hangi belge gerekir?
Veteriner kliniği internetten pet ürünü satıyorsa, tüketiciye düzenlenecek fatura ile ürünün taşıma belgesini ayrı değerlendirmelidir. e-Arşiv Fatura, e-İrsaliyenin yerine otomatik olarak geçmez.
İnternetten mama, tasma, oyuncak veya bakım ürünü gönderiminde alıcının bilgileri, teslim adresi ve ürün miktarı sipariş kaydıyla uyumlu olmalıdır. Kargo etiketi, fatura ve sevk belgesindeki adres farkları teslim sorununa yol açabilir.
Tüketiciye yapılan satışın fatura türü, işletmenin e-belge statüsü ve alıcının niteliğine göre belirlenir. Ticari müşteriye satışta e-Fatura, uygun olmayan durumlarda e-Arşiv Fatura değerlendirmesi yapılabilir.
Ürünün kargo şirketine verilmesi, mal hareketinin başladığını gösteren operasyonel bir aşamadır. İşletme e-İrsaliye kapsamındaysa sevk öncesi belge akışını kargo tesliminden önce tamamlamalıdır.
Bir müşteri aynı siparişte çevrim içi veteriner danışmanlığı ve mama satın alabilir. Danışmanlık hizmetiyle ürün satışı sistemde ayrılmalı, ürünün gönderimi için taşıma belgesi gerekip gerekmediği ayrıca incelenmelidir.
İnternet siparişlerinde sipariş numarasını fatura ve e-İrsaliye kayıtlarına bağlamak, iade takibini güçlendirir. Aynı gün hazırlanan birden fazla paket varsa her paketin miktarı ve teslim adresi karıştırılmamalıdır; kargo çıkış listesi ayrıca kontrol edilmelidir.
İade gönderilerinde ilk satış faturası, iade faturası, stok girişi ve sevk hareketi birbiriyle eşleştirilmelidir. Ürün kliniğe geri dönüyorsa, iade taşımasının hangi tarafça ve hangi belgeyle yürütüleceği önceden belirlenmelidir.
e-Arşiv Fatura kapsamını ve internet satışlarındaki yaygın belge hatalarını incelerken e-ticaret için e-Arşiv kuralları yazısından yararlanabilirsiniz.
Veteriner e-İrsaliyede en sık yapılan hatalar nelerdir?
Veteriner e-İrsaliyede en sık yapılan hatalar, hizmet ile mal sevkini karıştırmak, yanlış tarafı gönderici göstermek, miktarı eksik yazmak ve belgeyi sevk başladıktan sonra düzenlemektir.
Yanlış: Muayene bedeli için e-İrsaliye kesmek gerekir. Doğru: Muayene hizmeti fatura ile belgelendirilir; ayrıca mal gönderiliyorsa o malın sevk belgesi değerlendirilir
Sık Sorulan Sorular
Veteriner kliniği e-İrsaliye düzenlemek zorunda mı?
Veteriner kliniğinin yalnızca muayene, tedavi veya danışmanlık hizmeti vermesi tek başına e-İrsaliye zorunluluğu oluşturmaz. Ancak klinik mama, ilaç, aşı, aksesuar veya başka bir malı sevk ediyorsa ve işletme e-İrsaliye kapsamındaysa belge düzenlemesi gerekebilir. Zorunluluk, meslek unvanından değil; vergi statüsü, faaliyet, mal hareketi ve güncel GİB kurallarından belirlenir.
e-Fatura kullanan veteriner otomatik olarak e-İrsaliye kullanır mı?
Hayır. e-Fatura ve e-İrsaliye birbirine bağlı olsa da ayrı e-belge uygulamalarıdır. e-Fatura kullanan veteriner işletmesinin e-İrsaliye zorunluluğu, faaliyet türü, mal sevkiyatı, mükellef kapsamı ve güncel GİB düzenlemelerine göre ayrıca değerlendirilir. İşletme hizmet veriyor, ürün sevk etmiyorsa e-İrsaliye ihtiyacı farklı olabilir. Güncel GİB duyurusunu ve mali müşavirinizi kontrol edin.
Veteriner kliniğine gelen e-İrsaliyeyi kim düzenler?
Kliniğe ürün gönderen tedarikçi, kendi e-İrsaliye kapsamına göre belgeyi düzenler. Veteriner kliniği gelen belgeyi yeniden kesmez; gönderici, alıcı, ürün, miktar, adres ve taşıma bilgilerini fiziksel teslimatla karşılaştırır. Eksik veya hasarlı ürün varsa göndericiyle iletişime geçer ve teslim durumunu kayıt altına alır. Gelen e-İrsaliye, faturanın ayrıca kontrol edilmesi gereğini ortadan kaldırmaz.
Veteriner ilaç ve aşı taşırken e-İrsaliye yeterli olur mu?
Hayır, e-İrsaliye her zaman yeterli değildir. Aşı ve ilaç sevkiyatında parti numarası, son kullanma tarihi, soğuk zincir ve stok takip kayıtları önem taşıyabilir. Canlı hayvan, numune veya özel ürün taşımalarında sağlık raporu, taşıma izni, laboratuvar belgesi veya başka resmî kayıtlar da gerekebilir. Ürünün niteliğine göre GİB ve ilgili kurum kuralları ayrıca incelenmelidir.
Veteriner internetten pet ürünü satarsa e-İrsaliye gerekir mi?
İnternetten mama, tasma, oyuncak veya bakım ürünü gönderilmesi mal sevkiyatıdır. İşletmenin e-İrsaliye kapsamına girmesi halinde sevk belgesi, satışın niteliğine göre e-Fatura veya e-Arşiv Fatura ile birlikte değerlendirilir. Kargo etiketi, teslim adresi, fatura ve e-İrsaliye bilgilerinin uyumlu olması gerekir. Sadece çevrim içi danışmanlık hizmeti verilmesi ise ürün sevkiyatıyla aynı değildir.
e-İrsaliyeyi veteriner kliniği mi, kargo firması mı düzenler?
Genellikle belge düzenleme sorumluluğu malı gönderen ve sevk ettiren tarafa aittir. Kargo firması taşıyıcı olarak araç veya taşıma bilgileriyle belgede yer alabilir; bu durum onu otomatik olarak e-İrsaliye düzenleyeni yapmaz. Tedarikçi kliniğe ürün gönderiyorsa tedarikçi, klinik müşteriye veya şubeye ürün gönderiyorsa klinik gönderici rolünde değerlendirilir.
Tüm e-belgelerde geçerli havuz kontör, ücretsiz portal, aynı gün tanımlama. Sovos altyapısı.