e-Fatura Mükellefi Olmayan Firmaya Fatura Nasıl Kesilir?
e-Fatura kullanmayan firmaya e-Arşiv fatura kesme, alıcı sorgusu, bilgi kontrolü, iletim ve iptal adımlarını öğrenin.
Mükellef olmayana e-fatura kesilmez; e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan firmaya, koşullara göre e-Arşiv Fatura düzenlenir.
Mükellef olmayana e-fatura kesilmez; e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan firmaya, koşullara göre e-Arşiv Fatura düzenlenir.
Bu rehber, satış faturası hazırlayan işletmelerin alıcı durumunu doğru kontrol etmesini sağlar. Ayrıca belge türü, alıcı bilgileri, iletim ve iptal adımlarını açıklar.
e-Fatura Mükellefi Olmayan Firmaya Fatura Nasıl Kesilir?
e-Fatura mükellefi olmayan firmaya fatura kesmek için e-Arşiv Fatura düzenlenir. Önce alıcının e-Fatura kayıtlı kullanıcı olup olmadığı kontrol edilir.
Buradaki mükellef olmayan ifadesi, firmanın vergi mükellefi olmadığını göstermez. Genellikle firmanın e-Fatura uygulamasına kayıtlı olmadığı anlamına gelir.
Alıcının vergi mükellefi olması, tek başına e-Fatura kullanıcısı olduğu anlamına gelmez. Vergi kimlik numarasıyla yapılan kayıt kontrolü belirleyicidir.
Satıştan önce alıcının unvanını, vergi kimlik numarasını ve adresini alın. Ardından kullandığınız portalda veya entegrasyon programında alıcı sorgusu yapın.
Sorgu sonucunda alıcı kayıtlı görünmüyorsa e-Arşiv belge ekranına geçin. Fatura bilgilerini doldurun ve sistemin oluşturduğu belgeyi alıcıya iletin.
Alıcı kayıtlı kullanıcı görünüyorsa e-Arşiv yerine e-Fatura düzenlenmelidir. Belgeyi hazırlarken yalnızca müşterinin sözlü beyanına güvenmeyin.
Alıcının statüsü dönem içinde değişebilir. Bu nedenle daha önce düzenlenen faturaya değil, ilgili işlem tarihindeki güncel sorgu sonucuna bakın.
Uygulamada kontrolü teklif aşamasında değil, faturanın düzenlendiği anda yapın. Örneğin yazılım şirketi, müşterisinin VKN’sini karttan alır; sorgu sonucunu aynı işlem dosyasına kaydeder. Böylece eski müşteri kartı ile yeni statünün karışması önlenir.
Karşı durum şudur: Alıcı başvuru yaptığını söyleyebilir, ancak sorguda henüz kayıtlı görünmeyebilir. Kayıt gerçekleşmeden e-Fatura düzenlemeyin. İşlem tarihi, sorgu sonucu ve belge türü arasında tutarlı bir kayıt oluşturun.
Mükellef olmayana e-fatura yerine neden e-Arşiv Fatura düzenlenir?
e-Fatura, kayıtlı kullanıcılar arasında elektronik olarak oluşturulan ve iletilen fatura demektir. Sistem, alıcının kayıt durumunu teknik olarak dikkate alır.
e-Arşiv Fatura, e-Fatura uygulamasına kayıtlı olmayan alıcıya elektronik ortamda düzenlenebilen fatura demektir. Alıcının firma veya tüketici olması sonucu etkileyebilir.
Bu nedenle e-Fatura kullanmayan bir firmaya e-Fatura göndermek yerine e-Arşiv düzenlenir. Belgenin türü, alıcının vergi numarasından çok kayıt statüsüyle ilgilidir.
| Alıcının durumu | Düzenlenecek belge | Temel kontrol |
|---|---|---|
| e-Fatura kayıtlı kullanıcı olan firma | e-Fatura | VKN ile kayıt sorgusu yapılır. |
| e-Fatura kayıtlı kullanıcı olmayan firma | e-Arşiv Fatura | Alıcı bilgileri ve belge türü kontrol edilir. |
| Son tüketici | İşleme göre e-Arşiv Fatura veya ilgili perakende belgesi | Satışın niteliği ve güncel GİB kuralları incelenir. |
Yanlış: Vergi numarası bulunan her firmaya otomatik olarak e-Fatura kesilir. Doğru: Önce alıcının e-Fatura kayıtlı kullanıcı olup olmadığı sorgulanır.
e-Arşiv seçimi, alıcının şirket olup olmamasından bağımsız tek başına yapılmaz. Firma kayıtlı değilse bu yol kullanılır; tüketici satışında ise perakende belgesi, e-Arşiv veya başka belge seçimi işlem koşullarına göre değerlendirilir.
Örneğin toptan satış yapan işletme, vergi numarası bulunan müşteriyi e-Fatura listesinde bulamazsa e-Arşiv düzenler. Müşteri daha sonra kayıtlı kullanıcı olduğunda sonraki faturanın türü yeniden sorgulanır; önceki belge otomatik değişmez. Belge türü her satışta yeniden belirlenir.
e-Fatura ile e-Arşiv arasındaki farkları temel düzeyde incelemek için e-Fatura Nedir? Kimler Kullanmak Zorunda, Nasıl Başlanır? yazısına bakabilirsiniz.
Belgeyi yanlış türde düzenlemek, alıcının belgeyi kullanamamasına veya muhasebe kaydında düzeltme ihtiyacına yol açabilir. Emin olmadığınız durumda güncel GİB duyurusunu ve mali müşavirinizi kontrol edin.
Fatura alıcısının e-Fatura mükellefi olup olmadığı nasıl kontrol edilir?
Alıcının e-Fatura mükellefi olup olmadığı, VKN veya uygun durumda TCKN ile kayıtlı kullanıcı sorgusu yapılarak kontrol edilir.
Bu sorgu, GİB’in güncel kayıtlı kullanıcı bilgileri veya kullandığınız özel entegratörün alıcı sorgulama ekranı üzerinden yapılabilir.
Firma müşterilerinde temel sorgu bilgisi vergi kimlik numarasıdır. Unvan benzerliği, aynı isimli şirketler nedeniyle tek başına güvenilir bir kontrol değildir.
Alıcıdan alınan VKN’yi faturadaki vergi numarasıyla karşılaştırın. Bir rakamın eksik veya fazla yazılması, farklı bir firmaya belge düzenlenmesine neden olabilir.
Sorgu sonucunu işlem sırasında kontrol edin. Daha önce aynı firmaya e-Arşiv kesilmiş olması, alıcının bugün de e-Fatura kullanmadığını göstermez.
Alıcı e-Fatura kullandığını söylüyorsa yine de kayıt durumunu doğrulayın. Kapsama girme veya başvuru sürecindeki firmaların durumu farklı olabilir.
Kontrol ekranında sonucu yalnızca unvana göre okumayın. VKN’yi kopyaladıktan sonra ilk ve son haneleri faturadaki bilgilerle karşılaştırın. Sorgu tarihi, kullanıcı durumu ve mümkünse işlem numarası, belge dosyasında birlikte tutulmalıdır.
Yanlış: Müşteri kartında e-Fatura kullanıcısı yazıyorsa yeni sorgu gerekmez. Doğru: Kart bilgisi başlangıç verisidir; düzenleme öncesi güncel kullanıcı sorgusu esas alınır. Sistem yanıt vermiyorsa belgeyi kesinleştirmeden teknik desteği veya mali müşaviri bekleyin.
Uzman notu: VKN sorgusunu faturayı onaylamadan hemen önce tekrarlayın; taslakta bekleyen belgeler, sorgu tarihindeki değişikliği yansıtmayabilir.
e-Fatura zorunluluğunun kapsamını anlamak için e-Fatura Zorunluluğu 2026: Ciro Sınırı ve Sektörler yazısını inceleyebilirsiniz.
Sorgu ekranının tarihini veya sistem kayıtlarını saklamak, sonradan yapılacak incelemelerde yardımcı olur. Portal ekranları değişebileceği için güncel GİB duyurusunu ayrıca kontrol edin.
Mükellef olmayana e-Arşiv fatura keserken hangi bilgiler gerekir?
Mükellef olmayana e-Arşiv fatura keserken alıcının doğru kimlik, unvan, adres ve işlem bilgileri eksiksiz yazılmalıdır.
Firma alıcılarda ticari unvan, VKN, vergi dairesi ve adres bilgilerini resmi kayıtlara uygun girin. Alıcıdan alınan bilgilerle ticaret unvanını karşılaştırın.
Şahıs işletmelerinde kullanılacak kimlik numarası, unvan ve adres bilgisi işlem türüne göre değişebilir. Resmi belgede hangi bilginin kullanılacağını mali müşavirinizle doğrulayın.
Faturada düzenleme tarihi, seri veya belge numarası, mal veya hizmet açıklaması ve miktar bilgileri bulunmalıdır.
Birim fiyat, iskonto, vergi matrahı, KDV oranı ve toplam tutar da işlemle uyumlu olmalıdır. İstisna veya tevkifat varsa ilgili alanları ayrıca kontrol edin.
Alıcının e-posta adresi, elektronik iletim için gerekli olabilir. Ancak e-posta adresi, vergi kimlik numarasındaki hatayı düzeltmez.
Yanlış: Sadece şirket unvanı ve toplam tutar yazılarak e-Arşiv fatura tamamlanır. Doğru: Kimlik, adres, kalem, vergi ve toplam bilgileri birlikte kontrol edilir.
Alıcı bilgileri faturadan sonra değiştirilmemelidir. Hata fark edilirse belgenin statüsünü kontrol edin ve düzeltme yöntemini muhasebe sorumlusuyla belirleyin.
Bilgileri girerken önce sabit alanları, sonra fatura kalemlerini kontrol edin. Adresin il, ilçe ve açık adres bölümlerini müşteri kartından otomatik çekmek, eski adres riskini ortadan kaldırmaz. Güncel sipariş veya sözleşmeyle son karşılaştırmayı yapın.
Örneğin servis firması iki ayrı hizmeti tek satırda toplamak yerine, kapsamı ve miktarı anlaşılır biçimde ayırır. Ancak her işlemde aynı açıklama biçimi zorunlu değildir; belge alanlarını ve vergi uygulamasını mali müşavirinizle doğrulayın. Özellikle istisna ve tevkifat alanlarında varsayım yapmayın.
e-Arşiv Fatura portalı veya entegratör üzerinden işlem nasıl yapılır?
e-Arşiv Fatura, GİB portalı, özel entegratör veya muhasebe yazılımının bağlı olduğu e-belge ekranı üzerinden düzenlenebilir.
Kullanılan ekranların adları değişebilir. Temel işlem sırası ise alıcıyı kontrol etmek, e-Arşiv belgesi seçmek, verileri girmek ve belgeyi onaylamaktır.
- Alıcının VKN veya uygun kimlik bilgisiyle e-Fatura kayıt durumunu kontrol edin.
- Belge oluşturma ekranında e-Arşiv Fatura seçeneğini açın.
- Alıcı bilgilerini, adresi ve iletişim bilgisini resmi kayıtlara göre girin.
- Mal veya hizmet kalemlerini, vergileri ve toplam tutarı işlemle karşılaştırın.
- Ön izleme ekranında belge numarası ve hesaplama sonuçlarını kontrol edin.
- Belgeyi onaylayın, alıcıya iletin ve sistem kayıtlarını saklayın.
Çok sayıda fatura kesen işletmeler, muhasebe programı ile e-belge ekranının veri aktarımını ayrıca test etmelidir. Otomatik aktarım, yanlış kart bilgisini düzeltmez.
Portal ile entegrasyon arasındaki fark, belge sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Portalda bilgiler elle girilir; entegrasyonda müşteri kartı ve stok verisi aktarılır. Her iki yöntemde de ön izleme, belge numarası ve başarılı oluşturma durumu ayrı ayrı kontrol edilir.
İlk kez kullanılan bir entegrasyonda küçük bir test akışı uygulayın: taslak oluşturun, alıcı bilgisini doğrulayın, vergi toplamını karşılaştırın ve gönderim kaydını inceleyin. Test tamamlanmadan toplu aktarım yapmayın. Bu yaklaşım özellikle yüksek hacimli satışlarda önemlidir.
e-Arşiv sürecindeki belge alanlarını görmek için e-Arşiv Fatura sayfasındaki ürün açıklamalarını inceleyebilirsiniz. Buradaki bilgiler, mevzuat kontrolünün yerine geçmez.
Gönderimden sonra belgenin başarıyla oluşturulduğunu ve iletim kaydının oluştuğunu kontrol edin. Yalnızca ekranda ön izleme görmek, faturanın tamamlandığı anlamına gelmeyebilir.
Portal veya entegratör arızasında aynı faturayı art arda göndermeyin. Önce belge numarasını ve işlem durumunu kontrol ederek mükerrer kayıt riskini azaltın.
Mükellef olmayana e-fatura keserken fatura türü ve senaryo nasıl seçilir?
Mükellef olmayana e-fatura keserken kullanılacak doğru belge profili e-Arşiv Fatura olmalıdır; e-Fatura senaryosu bu belgeyi değiştirmez.
Satış, iade, istisna veya tevkifat gibi işlem türleri birbirinden farklıdır. Ekrandaki belge türünü, yapılan gerçek işlemle eşleştirin.
Normal bir mal veya hizmet satışı için satış türü kullanılır. İade veya özel vergi uygulaması varsa ilgili alanları mali kayıtlarla karşılaştırın.
Temel ve ticari senaryo kavramları esas olarak e-Fatura işlem akışında görülür. e-Arşiv ekranındaki profil ve işlem alanlarını e-Fatura ekranıyla karıştırmayın.
Yanlış: Alıcı e-Fatura kullanmıyor diye herhangi bir e-Fatura senaryosu seçilir. Doğru: Belge profili e-Arşiv olarak belirlenir ve işlem türü gerçek satışa göre seçilir.
İskonto, tevkifat, istisna veya özel matrah bulunan işlemlerde hesaplama alanlarını dikkatle kontrol edin. Yanlış vergi kodu, faturanın muhasebe kaydını etkileyebilir.
Alıcının e-Fatura kayıt durumu ile fatura türünü birbirinden ayırın. Kayıt sorgusu alıcıyı, işlem türü ise faturanın içeriğini belirler.
Ekranda hangi alanın seçileceği konusunda tereddüt ederseniz güncel GİB teknik kılavuzunu ve mali müşavirinizi kontrol edin. Varsayımla belge düzenlemeyin.
İşlem türünü seçmeden önce siparişin ticari niteliğini yazılı kayıttan doğrulayın. İade belgesi, yeni satış gibi girilmemelidir; tevkifat veya istisna bulunan kalemlerde oran ve gerekçe alanları ayrıca incelenmelidir. Sistem seçimi muhasebe belgesiyle uyumlu olmalıdır.
Örneğin danışmanlık hizmeti normal satış olarak düzenlenirken, geri alınan mal için iade akışı gerekebilir. Ancak her geri gönderim otomatik olarak aynı belge türünü doğurmaz; sözleşme, irsaliye ve mali müşavir değerlendirmesi birlikte dikkate alınır. Kayıt statüsü ile işlem kodunu ayrı kontrol edin.
Mükellef olmayana e-Arşiv fatura nasıl iletilir ve saklanır?
Mükellef olmayana düzenlenen e-Arşiv fatura, sistemin oluşturduğu elektronik belge olarak alıcıya uygun kanaldan iletilir.
Alıcının e-posta adresi varsa belge, kullanılan sistemin izin verdiği elektronik yöntemle gönderilebilir. Gönderilen dosyanın sistem çıktısı olduğundan emin olun.
Manuel olarak hazırlanmış bir PDF, e-Arşiv belgesinin yerine kendiliğinden geçmez. Resmi belgeyi portal veya entegratör oluşturmalı ve işlem kaydı üretmelidir.
Alıcının elektronik belge kabul etme durumu, adres bilgisi ve güncel GİB kuralları iletim yöntemini etkileyebilir.
Kağıt çıktı veya farklı teslim yöntemlerinin hangi durumlarda kullanılabileceği değişebilir. Bu noktada güncel GİB duyurusunu ve mali müşavirinizi kontrol edin.
İletimden sonra alıcı adresini, gönderim tarihini ve sistem durumunu kaydedin. Teslim kanıtı, alıcının belgeyi almadığını bildirdiği durumlarda önem taşır.
Faturanın oluşturulması ile alıcıya ulaştırılması farklı aşamalardır. Sistem belgesi üretmiş olsa bile iletim hatası varsa alıcıya yeniden ulaşmak gerekebilir.
Saklama planınızda oluşturulan belgeyi, iptal veya düzeltme kayıtlarını ve ilgili yazışmaları birlikte tutun. Muhasebe kayıtlarıyla belge numarasını eşleştirin.
İletimden önce alıcının e-posta adresini yazılı kaynaktan doğrulayın. Yanlış adrese gönderilen belge, sistemde oluşturulmuş olsa bile alıcının erişimini engelleyebilir. Gönderim hatası ile belge hatasını ayrı kaydedin ve aynı belgeyi yeniden oluşturmadan durum kodunu inceleyin.
Alıcı portal üzerinden indirme talep ederse, indirilen dosya ile resmi sistem kaydını eşleştirin. Saklama klasöründe belge numarası, işlem tarihi, alıcı VKN’si ve iletim sonucu bulunmalıdır. Sadece e-posta kutusuna güvenmeyin. Yedekleme erişim yetkilerini de düzenli kontrol edin.
Yanlışlıkla mükellef olmayana e-fatura düzenlenirse ne yapılır?
Yanlışlıkla e-Fatura düzenlenirse önce belgenin sistemdeki durumunu kontrol edin; belgeyi doğrudan silmek doğru işlem değildir.
Belge alıcıya iletilmeden teknik olarak reddedilmiş olabilir. Bu durumda doğru belgeyi oluşturmadan önce eski numaranın ve durum kodunun nasıl sonuçlandığını doğrulayın.
Belge başarılı şekilde oluşturulmuş veya iletilmişse iptal, itiraz, iade ya da başka bir düzeltme yöntemi gerekebilir.
Hangi yöntemin uygulanacağı belgenin türüne, işlem tarihine, tarafların durumuna ve güncel mevzuata göre değişebilir.
Yanlış: Fatura ekranında görünmeyen belge yok sayılır ve aynı satış için yeni belge kesilir. Doğru: Önce sistem durumu kontrol edilir, sonra mükerrerlik riski değerlendirilir.
Doğru belge e-Arşiv olarak düzenlenecekse eski işlemin hangi nedenle geçersiz kaldığını kayıt altına alın. Yeni belgeyi eski belgeyi gizleyerek oluşturmayın.
Mali müşavirinize belge numarasını, alıcı bilgilerini, işlem tarihini ve sistem durumunu iletin. Bu bilgiler, doğru düzeltme yöntemini belirlemeyi kolaylaştırır.
İptal veya düzeltme işlemlerinde güncel GİB kılavuzları ile kullandığınız sistemin işlem ekranı birlikte incelenmelidir. Mevzuat süreleri yıllık olarak güncellenebilir.
Örneğin yanlış alıcı seçilerek e-Fatura oluşturulduysa, önce durum kodu ve alıcıya iletim bilgisi ekran görüntüsüyle değil sistem kaydıyla doğrulanır. Belge tamamlanmışsa mali kayıt etkisi incelenmeden yeni e-Arşiv faturası kesilmez.
Belge reddedilmiş görünse bile numara, zaman ve hata açıklamasını saklayın. Reddin teknik mi, alıcı kaynaklı mı olduğu sonraki adımı etkileyebilir. Yeni belgeyi ancak ilk işlemin mükerrerlik oluşturmadığı anlaşıldığında hazırlayın. Bu sıra, özellikle gün sonu yoğunluğunda önem taşır.
Mükellef olmayana e-Arşiv fatura ne zaman ve nasıl iptal edilir?
e-Arşiv faturanın iptali, oluşturulan belgeyi ekrandan silmek değil, mevzuata ve sistem akışına uygun iptal kaydı oluşturmaktır.
Önce faturanın numarasını, düzenleme tarihini, alıcı bilgilerini ve mevcut durumunu kontrol edin. Aynı satış için ikinci bir belge düzenlemeyin.
Belge henüz iletilmemişse uygulanacak işlem, başarılı şekilde oluşturulmuş belgeden farklı olabilir. Portalın durum açıklamasını dikkatle okuyun.
İptal talebi, sistemdeki iptal veya bildirim işlevi üzerinden yapılabilir. Bazı işlemlerde tarafların onayı veya ek kayıt gerekebilir.
Malın geri gönderilmesi, faturada bilgi hatası bulunması ve satışın tamamen gerçekleşmemesi aynı durum değildir. Her biri farklı düzeltme sonucu doğurabilir.
İptal edilen faturanın muhasebe kaydını mali müşavirinizle karşılaştırın. KDV dönemi kapanmışsa kayıt ve beyan etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.
İptal süresini tek bir sabit rakamla değerlendirmeyin. Güncel mevzuattaki süreyi, belge türünü ve GİB duyurularını kontrol edin.
İptal kaydını, karşı tarafla yazışmayı ve yeni düzenlenen belgeyi aynı dosya veya elektronik arşiv bağlantısı içinde saklayın.
İptal adımından önce mal veya hizmetin fiilen teslim edilip edilmediğini, bedelin tahsil edilip edilmediğini ve muhasebe kaydının oluşup oluşmadığını sorun. Bu üç bilgi, yalnızca ekrandaki iptal düğmesine basmaktan daha kapsamlı bir değerlendirme gerektirir.
Örneğin adres hatası ile tamamen gerçekleşmemiş satış aynı şekilde ele alınmayabilir. İptal yerine iade veya yeni belge gerekebileceğinden, gerekçeyi ve taraflar arasındaki yazışmayı dosyalayın. Belge numarasını yeni belgeyle ilişkilendirin.
Küçük işletme mükellef olmayana e-fatura sürecini nasıl yönetir?
Küçük işletmeler, her satışta alıcının e-Fatura kayıt durumunu kontrol ederek e-Fatura ve e-Arşiv ayrımını yönetebilir.
Örneğin bir kafe sahibi, kurumsal müşterisine catering hizmeti satıyor. Müşteriden unvan, VKN ve adres bilgilerini aldıktan sonra kayıt sorgusu yapıyor.
Müşteri e-Fatura kayıtlı kullanıcı değilse kafe sahibi e-Arşiv Fatura düzenliyor. Fatura kalemlerine hizmet açıklamasını, miktarı ve vergileri yazıyor.
Müşteri kayıtlı kullanıcı görünüyorsa aynı satış için e-Fatura akışına geçiyor. Bu iki işlemde müşteri kartını ve belge profilini karıştırmıyor.
Son tüketiciye yapılan kasa satışı ile şirket adına düzenlenen fatura aynı işlem gibi değerlendirilmemelidir. Alıcının talebi ve satışın niteliği önemlidir.
Küçük işletme, işlem hacmi düşük olsa bile belge numaralarını ve gönderim durumlarını takip etmelidir. Az sayıda işlem, yanlış belge riskini ortadan kaldırmaz.
Her gün sonunda oluşturulan, gönderilen, reddedilen ve iptal edilen belgeleri karşılaştırmak pratik bir kontrol sağlar.
Alıcı bilgileri değiştiğinde müşteri kartını güncelleyin. Eski kartta kayıtlı VKN ile yeni resmi bilgi farklıysa belge düzenlemeden önce durumu doğrulayın.
Bu kafe sahibi, müşteri kartında e-Fatura kullanıcısı bilgisini kalıcı kabul etmiyor. Her yeni catering siparişinde VKN’yi ve kayıt sonucunu yeniden kontrol ediyor. Böylece aynı müşteri için farklı tarihlerde doğru belge türünü seçebiliyor.
Karşı durumda müşteri yalnızca e-posta adresi verirse fatura bilgileri tamamlanmış sayılmaz. Kafe, unvan, VKN, vergi dairesi ve adresi tamamlamadan belgeyi kesinleştirmiyor; eksik bilgi varsa sipariş sorumlusundan yazılı teyit alıyor. Gün sonu raporu, bu kontrolün unutulmasını önler.
Mükellef olmayana e-fatura işleminde hangi hatalar ve kontroller önemlidir?
Mükellef olmayana e-fatura işlemindeki yaygın hatalar, alıcı statüsünün kontrol edilmemesi ve e-Arşiv bilgilerinin eksik girilmesidir.
Birinci hata, VKN bulunan her firmanın e-Fatura kullanıcısı olduğunu varsaymaktır. VKN, kimlik bilgisidir; e-Fatura kayıt durumu ayrıca sorgulanır.
İkinci hata, aynı belgeyi portalda iki kez oluşturmaktır. Teknik gecikme yaşandığında önce işlem numarası ve belge durumu kontrol edilmelidir.
Üçüncü hata, alıcıya yalnızca ekran görüntüsü göndermektir. Alıcının kullanabileceği sistem çıktısı ve uygun iletim kaydı saklanmalıdır.
- Alıcının VKN veya uygun kimlik bilgisi resmi kaynaktan doğrulanmıştır.
- Alıcının e-Fatura kayıt durumu işlem tarihine göre kontrol edilmiştir.
- Belge profili e-Arşiv olarak seçilmiş ve işlem türü satışla eşleştirilmiştir.
- Unvan, adres, vergi bilgileri, kalemler ve toplam tutar karşılaştırılmıştır.
- Belge iletim durumu, belge numarası ve düzeltme kayıtları saklanmıştır.
Bu kontrol listesi, fatura düzenlemeden önce kısa bir son kontrol olarak kullanılabilir. Muhasebe kayıtlarıyla sistemdeki belge numarasını düzenli karşılaştırın.
Küçük işletmelerde görev ayrımı da önemlidir. Faturayı hazırlayan kişi alıcı statüsünü kontrol eder, muhasebe sorumlusu gün sonu listesini karşılaştırır. Aynı kişinin iki kontrolü yaptığı durumlarda bile tarih ve belge numarası kayıt altına alınmalıdır.
Yoğun satış dönemlerinde otomatik aktarım kullanılıyorsa, rastgele birkaç belgeyi kalem, vergi ve alıcı bilgileri açısından örnekleyin. Örnek kontrol, bütün belgelerin doğruluğunu kanıtlamaz; yalnızca aktarım hatasını erken fark ettirir.
Mevzuat kapsamı veya zorunluluk tarihi konusunda emin değilseniz güncel GİB duyurusunu ve mali müşavirinizi kontrol edin. Eski bir blog bilgisiyle işlem yapmayın.
Özet: 5 maddede mükellef olmayana e-fatura
Özetle, mükellef olmayana e-fatura düzenlenmez; e-Fatura kullanıcısı olmayan firmaya e-Arşiv Fatura hazırlanır.
Bu sonuca ulaşmak için önce alıcının VKN veya uygun kimlik bilgisiyle kayıt durumu kontrol edilir. Ardından belge bilgileri ve işlem türü doğrulanır.
Yanlış belge düzenlenirse silme işlemi yapılmaz. Belgenin durumu incelenir ve güncel mevzuata uygun iptal veya düzeltme yöntemi belirlenir.
- Alıcının e-Fatura kullanıcısı olup olmadığını işlemden önce mutlaka sorgulayın.
- Kayıtlı olmayan firmaya e-Fatura yerine e-Arşiv Fatura düzenleyin.
- Unvan, VKN, adres, kalem, vergi ve toplam tutar bilgilerini birlikte kontrol edin.
- Belgeyi sistem üzerinden oluşturun, uygun kanalla iletin ve gönderim kaydını saklayın.
- Hatalı belgeleri silmeyin; durumunu inceleyip mali müşavirinizle doğru düzeltme yöntemini belirleyin.
Bu adımların amacı yalnızca belge oluşturmak değildir; alıcı statüsü, işlem içeriği ve sistem kaydını aynı dosyada eşleştirmektir. Böylece düzeltme gerektiğinde hangi bilgiye dayanıldığı açıkça görülebilir.
Statü veya süre konusunda kesin bilgi gerekiyorsa eski ekran görüntülerine güvenmeyin. GİB’in güncel duyurusunu ve mali müşavirinizi kontrol ederek belge tarihindeki kuralları esas alın.
İşlem yoğunluğu arttığında bu beş maddeyi portal onayından önce kısa kontrol formuna dönüştürün. Formda VKN, kayıt sonucu, belge profili, toplam tutar ve iletim durumu ayrı satırlarda yer alsın. Böylece tek bir genel onay kutusuna bağlı kalınmaz.
İşletmeler, uygulama seçeneklerini efaturakontor.com üzerindeki e-Arşiv Fatura ve paketler sayfalarından inceleyebilir.
Platformda tüm e-belgelerde geçerli havuz kontör paketleri 100’den 500.000 kontöre kadar sunulur; ücretsiz e-fatura portalı, Sovos altyapısına aynı gün tanımlama ve 12-18 ay kullanım süresi için güncel koşulları kontrol edin.
Sık Sorulan Sorular
e-Fatura mükellefi olmayan firmaya e-Fatura kesilir mi?
Hayır. Alıcı e-Fatura uygulamasına kayıtlı değilse genellikle e-Fatura yerine e-Arşiv Fatura düzenlenir. Önce alıcının VKN veya uygun kimlik bilgisiyle güncel kayıt durumu kontrol edilmelidir. Alıcının vergi mükellefi olması, otomatik olarak e-Fatura kullanıcısı olduğu anlamına gelmez. Emin olmadığınız durumda güncel GİB duyurusunu ve mali müşavirinizi kontrol edin.
Mükellef olmayana hangi belge düzenlenir?
e-Fatura uygulamasına kayıtlı olmayan firmaya, işlem koşulları uygunsa e-Arşiv Fatura düzenlenir. Belge hazırlanırken firma unvanı, VKN, vergi dairesi, adres, mal veya hizmet kalemleri, vergiler ve toplam tutar kontrol edilir. Son tüketici işlemlerinde ise satışın niteliğine göre e-Arşiv Fatura veya ilgili perakende belgesi gerekebilir.
Alıcının e-Fatura mükellefi olduğu nasıl kontrol edilir?
Alıcının VKN’si veya uygun kimlik bilgisi, GİB’in güncel kayıtlı kullanıcı sorgusunda ya da kullandığınız e-belge sisteminin alıcı sorgulama ekranında kontrol edilir. Unvan benzerliği yeterli değildir. Sorgu sonucunu işlem sırasında değerlendirin; daha önce düzenlenen faturalar, alıcının güncel e-Fatura kayıt durumunu kesin olarak göstermez.
e-Arşiv faturada hangi alıcı bilgileri bulunmalıdır?
Firma alıcılarda ticari unvan, VKN, vergi dairesi ve adres bilgileri resmi kayıtlara uygun yazılmalıdır. Faturada düzenleme tarihi, belge numarası, mal veya hizmet açıklaması, miktar, birim fiyat, vergi bilgileri ve toplam tutar da işlemle uyumlu olmalıdır. Şahıs işletmelerindeki kimlik bilgileri için mali müşavirinizden teyit alın.
Yanlışlıkla e-Fatura gönderilirse ne yapılır?
Önce belgenin sistemdeki durumunu kontrol edin ve belgeyi silmeyin. Belge teknik olarak reddedilmiş olabilir veya başarılı şekilde oluşturulmuş olabilir. Sonraki işlem; iptal, itiraz, iade ya da başka bir düzeltme yöntemi gerektirebilir. Belge numarasını, alıcı bilgilerini ve sistem durumunu mali müşavirinize ileterek güncel mevzuata uygun işlem yapın.
e-Arşiv fatura nasıl iptal edilir?
e-Arşiv fatura iptali, belgeyi ekrandan silmek anlamına gelmez. Önce fatura numarası, düzenleme tarihi ve sistem durumu kontrol edilir. Ardından kullanılan portalın veya entegratörün iptal ya da bildirim işlevi, güncel mevzuata göre kullanılır. İptal süresi ve taraf onayı gerekip gerekmediği belge türüne göre değişebilir; güncel GİB duyurusunu ve mali müşavirinizi kontrol edin.
Tüm e-belgelerde geçerli havuz kontör, ücretsiz portal, aynı gün tanımlama. Sovos altyapısı.